Аналитика
Месечината денес е речиси магнетно „тивка“, но ново истражување укажува дека пред повеќе од четири милијарди години можеби имала значително посилно магнетно поле, создадено од активно јадро слично на Земјиното.
Истражувачи предводени од ETH Zurich откриле голема, силно магнетизирана вулканска структура под далечната страна на Месечината, во регионот познат како Dewar swirl. Анализите покажуваат дека магмата таму се ладела пред околу 4,22 милијарди години, додека била изложена на магнетно поле од најмалку 11,4 микротесли, а во одредени делови и до околу 22 микротесли. За споредба, магнетното поле на Земјата на површината е околу 50 микротесли.
Магнетното поле на Земјата потекнува главно од движењето на електрично спроводливо течно железо во нејзиното надворешно јадро. Ова геодинамо создава глобално поле со јачина од приближно 50 микротесла на површината на Земјата, иако јачината варира географски.
Месечината денес нема споредливо глобално поле.
Сепак, делови од нејзината кора остануваат магнетизирани, што укажува дека се оладиле или на друг начин биле изменети додека магнетните полиња биле присутни пред милијарди години.
Тимот предводен од ETH Цирих дошол до својот заклучок без да се потпира на лунарните карпи вратени од астронаутите на Аполо. Наместо тоа, истражувачите комбинирале мерења на гравитацијата, магнетизмот, составот на површината и топографијата на Месечината собрани од орбитата.
Научниците дошле до заклучокот комбинирајќи податоци за гравитацијата, магнетизмот, составот и топографијата на Месечината, без да се потпираат на примероците донесени од мисиите „Аполо“. Под површината е реконструирана структура широка околу 60 километри и длабока до девет километри, погуста и многу посилно магнетизирана од околната кора.
Според истражувачите, најверојатното објаснување е дека станува збор за древно магматско тело кое полека се ладело под површината. Токму бавното ладење е клучно, бидејќи краткотрајно магнетно поле предизвикано од удар на астероид не би можело доволно долго да ја магнетизира целата структура. Тоа ја зајакнува тезата дека младата Месечина некогаш имала внатрешен „динамо“ механизам што создавал глобално магнетно поле.
Откритието е значајно и затоа што внесува нов доказ во долгогодишната научна дебата за магнетната историја на Месечината. Дел од претходните анализи на карпите од „Аполо“ сугерираа дека такво поле постоело, додека други не најдоа доволно цврсти докази. Новата студија нуди независна потврда преку орбитални мерења.
Сепак, останува големото прашање: како релативно малото јадро на Месечината можело да создаде толку силно магнетно поле? Научниците засега разгледуваат повеќе можни механизми, вклучително движења меѓу мантијата и јадрото и конвекција во древен океан од магма.
Истражувањето е објавено во списанието Science Advances, а идните мисии на далечната страна на Месечината би можеле директно да проверат дали оваа закопана вулканска структура навистина е зачуван запис од времето кога Месечината имала сопствено моќно магнетно поле.
