Аналитика
Она што досега претставуваше сè поголема пукнатина во западната поддршка за војната меѓу САД и Иран почнува да изгледа повеќе како стратешка пукнатина, откако германскиот канцелар Фридрих Мерц даде извонредно јавно предупредување дека Вашингтон ризикува да потоне подлабоко во уште едно блискоисточно мочуриште, бидејќи Техеран се чини дека добива предност, а економските последици се шират низ Европа.
Во една од најотворените критики досега од голем сојузник на САД, Мерц рече дека Иран се покажал „очигледно посилен отколку што се мислеше“, додека предупредуваше дека Соединетите Држави се „понижени“ од раководството на Техеран и дека би можеле да се соочат со продолжена заплетканост што ги дефинираше Ирак и Авганистан. Доаѓајќи од лидерот на најголемата економија во Европа, забелешките сугерираат загриженост дека војната повеќе не е ограничена на приватна сојузничка вознемиреност.
Критиките кои доаѓаат од лидерот на најголемата економија во Европа, има дотолку поголемо значење. Вашингтон силно се потпираше на сојузничката кохезија додека се обидува да го одржи воениот и економскиот притисок врз Иран, но интервенцијата на Мерц укажува на растечката непријатност во Европа околу стратешката насока на војната и нејзините економски трошоци.
Германија веќе предупреди дека конфликтот го попречува растот, додека нарушувањата поврзани со Ормутскиот теснец продолжуваат да ја поттикнуваат нестабилноста на пазарите на нафта, превоз и течен природен гас (LNG).
Поширока промена веќе е во тек во Европа. Берлин и Париз ја интензивираа координацијата за нуклеарно одвраќање бидејќи војната ги изостри безбедносните загрижености, додека Германија сигнализираше дека би можела да придонесе со миниловци за заштита на пловидбата низ Ормускиот теснец откако ќе се намалат непријателствата. Со оглед на тоа што приближно една петтина од глобалната трговија со нафта се движи низ теснецот, овие дискусии директно се пресекуваат со енергетската безбедност.
Предупредувањето на Мерц доаѓа во услови на значителни економски последици од војната.
Германскиот индекс на потрошувачка клима GfK падна на минус 33,3 за мај, најострото месечно влошување од енергетскиот шок во 2022 година по руската инвазија на Украина, бидејќи зголемените трошоци за енергија и неизвесноста во војната ги погодија очекувањата за приходи. Деловното расположение исто така падна на најниско ниво од 2020 година.
Берлин овој месец презеде мерки за ограничување на скоковите на цените на горивата со вонредни мерки со кои се ограничува колку често бензиските станици можат да ги зголемуваат цените на бензинот и дизелот, а воедно се заострува и антимонополската контрола врз добавувачите, бидејќи цените на бензинските пумпи се искачија над 2 евра за литар.
Во исто време, обновената неизвесност околу нафтоводот„Дружба“ и прекинот на испораките на казахстанска сурова нафта во Германија од страна на Русија ги оживеаја загриженостите за ранливоста на снабдувањето на Европа, токму кога војната со Иран се заканува со уште еден надворешен енергетски шок.
(Фото: Steffen Prößdorf, CC BY-SA 4.0)
