Аналитика
Преговори со една рака, санкции со друга. Токму така Вашингтон влезе во новата рунда разговори со Иран, воведувајќи санкции против кинеска рафинерија што купувала милијарди долари иранска нафта и против мрежа бродови поврзани со таканаречената „сенка флота“ на Техеран.
Потегот на администрацијата на американскиот претседател Доналд Трамп доаѓа непосредно пред новите разговори меѓу американски и ирански претставници и испраќа јасна порака дека дипломатските контакти не значат намалување на економскиот притисок.
Американското Министерство за финансии воведе санкции против Hengli Petrochemical (Dalian), означувајќи ја како еден од најголемите купувачи на иранска сурова нафта и деривати. Истовремено, на црната листа се најдоа и околу 40 бродски компании и пловила за кои Вашингтон тврди дека се дел од мрежата преку која Иран продолжува да ја пласира својата нафта на глобалниот пазар.
Министерот за финансии Скот Бесент изјави дека мерките се дел од „финансиски стегач“ насочен кон ограничување на приходите со кои, според Вашингтон, Техеран ги финансира воените активности и нуклеарните амбиции.
Но санкциите не се само порака до Иран.
Тие отвораат и чувствителен фронт со Кина, која според податоци од Kpler купува повеќе од 80 проценти од иранската испорачана нафта. Токму независните кинески рафинерии, познати како „чајници“, со години се клучен канал преку кој иранската суровина стигнува до пазарот и покрај западните ограничувања.
Вашингтон веќе санкционираше неколку вакви рафинерии, но аналитичарите забележуваат дека нивниот ефект досега бил ограничен, бидејќи тие имаат мала изложеност на американскиот финансиски систем. Затоа вниманието сè повеќе се префрла кон кинеските банки што можат да ги олеснуваат плаќањата.
Бесент неодамна откри дека американското Министерство за финансии испратило предупредувања до две кинески банки за можни секундарни санкции доколку се утврди проток на ирански средства преку нивни сметки.
Пекинг возврати дека се спротивставува на еднострани санкции и ја обвини американската страна дека ги политизира трговските односи. Од кинеската амбасада во Вашингтон порачаа дека нормалната трговија не смее да биде погодена.
Во позадина на овој судир стои и енергетска пресметка.
Кинеските „чајници“, кои сочинуваат околу една четвртина од рафинерискиот капацитет на земјата, и онака се под притисок од слабата домашна побарувачка и тесните маржи. Дополнителен товар е што, според извештаите, тие неодамна биле принудени да купуваат иранска нафта по премиум цени во однос на Brent Crude.
Санкциите доаѓаат и во време кога тензиите околу Ормускиот теснец остануваат високи, а секое нарушување на испораките има потенцијал да се одрази врз глобалниот пазар.
Прашањето е дали новите мерки навистина ќе го ограничат извозот на иранска нафта или ќе останат уште еден геополитички сигнал пред преговорите.
(Фото: Unsplash)
