Аналитика
Додека геополитичката криза на Блискиот Исток се продлабочува, нејзините економски последици сè појасно се чувствуваат во срцето на Европа. Германската индустрија, која важи за мотор на европската економија, веќе сигнализира дека војната со Иран не е само далечен конфликт, туку фактор што директно ќе ги зголеми трошоците, ќе ја намали предвидливоста и ќе ја забави економската активност.
Според најновата анкета на Ifo Institute, дури девет од десет производствени компании во Германија очекуваат негативно влијание врз својот бизнис. Само 9 проценти од фирмите сметаат дека ќе останат недопрени од кризата, што јасно покажува колку е широк опфатот на ризикот.
„Конфликтот директно влијае на производството, но пред сè создава огромна неизвесност“, предупредува Klaus Wohlrabe од институтот. Според него, многу компании веќе се подготвуваат за дополнителни трошоци и потешки услови во наредните месеци.
Најголемата грижа за германските индустриски компании се цените на енергијата. Дури 78 проценти од анкетираните ја наведуваат токму енергијата како главен ризик, што не е изненадувачки со оглед на тоа што нестабилноста на Блискиот Исток веднаш се прелева врз цените на нафтата и гасот. Со тоа растат и производствените трошоци, а притисокот постепено се пренесува врз целата економија.
Покрај енергијата, компаниите се соочуваат и со сериозни логистички предизвици. Околу 36 проценти предупредуваат на проблеми со транспортните рути и снабдувањето со суровини и меѓупроизводи, додека 16 проценти стравуваат од прекини во воздушниот товарен сообраќај. Овие нарушувања значат подолги рокови, повисоки трошоци и дополнителна неизвесност во синџирите на снабдување.
Истовремено, германските извозници се подготвуваат и за пад на побарувачката. Околу 24 проценти од компаниите очекуваат намалување на нарачките од клучните пазари, што дополнително го усложнува економскиот амбиент. Во комбинација со растечките трошоци, ова создава двоен притисок, и на приходите и на профитабилноста.
Дополнителен проблем претставуваат финансиските ризици. Компаниите сè почесто се соочуваат со непредвидливи трошоци за транспорт и логистика, повисоки осигурителни премии и зголемен ризик од доцнење или неплаќање. Сето тоа ја прави деловната средина значително понесигурна отколку пред само неколку месеци.
Паралелно со ова, податоците на институтот покажуваат и нов бран на ценовни притисоци. Индексот што ја мери ценовната политика на компаниите во март бележи скок од пет поени и достигнува највисоко ниво од март 2023 година. Тоа е јасен сигнал дека компаниите веќе почнуваат да ги префрлаат зголемените трошоци врз крајните потрошувачи.
„Ценовниот притисок повторно значително расте“, нагласува Клаус Волрабе, германски економист во институтот, додавајќи дека токму цените на енергијата ќе бидат клучниот двигател на инфлацијата во наредниот период. Со други зборови, она што започнува како геополитички конфликт, сè повеќе се претвора во економски проблем што ќе го почувствуваат граѓаните преку поскапи производи и услуги.
Особено силен раст на цените се очекува во индустријата и градежништвото, но притисокот веќе се шири и во секторите што се директно поврзани со потрошувачите, како угостителството, трговијата и здравството. Тоа значи дека ефектите нема да останат ограничени само на фабриките, туку ќе бидат видливи во секојдневниот живот.
Пораката од германската индустрија е јасна: економските последици од војната со Иран веќе се реалност и ќе продолжат да се продлабочуваат доколку неизвесноста потрае. Колку подолго трае кризата, толку посилен ќе биде притисокот врз компаниите, а на крајот, и врз потрошувачите.
