Аналитика
Соединетите Американски Држави привремено ги ублажија санкциите за извоз на руска нафта во обид да ги стабилизираат глобалните енергетски пазари откако војната во која беше вклучен Иран предизвика остар пораст на цените на нафтата и ги наруши испораките низ Блискиот Исток.
Одлуката, објавена од Министерството за финансии на Соединетите Американски Држави, им овозможува на земјите да купуваат руска сурова нафта која веќе е натоварена на танкери и моментално е заглавена на море. Ослободувањето, кое се очекува да трае околу 30 дена, има за цел да го намали притисокот врз глобалните пазари, бидејќи цените на суровата нафта се искачуваат над 100 долари за барел за прв пат по години.
ЧЕКОР ЗА УБЛАЖУВАЊЕ НА ЦЕНОВНИОТ УДАР
Промената на политиката доаѓа во време кога војната меѓу Соединетите Американски Држави, Израел и Иран ги нарушува енергетските текови во Персискиот Залив, испраќајќи шокови низ пазарите на нафта.
Превозот низ Ормутскиот теснец – критична рута за глобалните енергетски испораки – е сериозно погоден од напади врз превозот и стравувања од безбедноста. Тесниот воден пат нормално носи околу 20% од светското снабдување со нафта, што значи дека дури и делумните прекини можат брзо да ги зголемат цените низ целиот свет.
Аналитичарите велат дека нарушувањето отстранило значителни количини нафта од глобалните пазари, принудувајќи ги владите да бараат алтернативни резерви.
За да се справи со недостигот, Вашингтон одобри продажба на околу 124 милиони барели руска нафта што веќе се на море, што би можело да обезбеди приближно пет до шест дена глобално снабдување.
Иако ослободувањето од санкции е наменето за стабилизирање на цените, тоа би можело да обезбеди и финансиски поттик за Русија, која се соочи со тешки западни санкции по инвазијата на Украина во 2022 година.
Повисоките глобални цени на нафтата веќе ги зголемуваат приходите од руската енергија, а аналитичарите предупредуваат дека Кремљ може да добие милијарди дополнителни приходи ако продолжи порастот на цените.
Некои критичари тврдат дека овој потег ризикува да ги поткопа западните санкции насочени кон ограничување на способноста на Москва да ја финансира војната во Украина. Неколку европски претставници и групи за застапување предупредија дека олабавувањето на ограничувањата – дури и привремено – би можело да ја ослабне кампањата за притисок врз руската влада.
Ослободувањето од санкции е дел од поширок меѓународен напор за стабилизирање на снабдувањето со енергија. Меѓународната агенција за енергија веќе координираше масовно итно ослободување на 400 милиони барели нафта од стратешките резерви меѓу нејзините земји-членки, вклучувајќи голем придонес од Соединетите Американски Држави.
И покрај овие мерки, пазарите остануваат нестабилни. Зголемувањето на цените на суровата нафта веќе ги зголеми цените на бензинот во неколку земји, а владите предупредуваат дека конфликтот може повторно да ја разгори инфлацијата и да ги зголеми трошоците за живот.
Овој потег, исто така, предизвика политичка дебата во Вашингтон. Критичарите ја обвинуваат администрацијата за слабеење на својот став против Русија со цел да ги ограничи економските последици од војната со Иран.
Поддржувачите на одлуката тврдат дека стабилизирањето на глобалните енергетски пазари е од суштинско значење за да се спречи подлабок економски шок додека конфликтот продолжува.
ВОЈНАТА ГИ СМЕНИ НАРАТИВИТЕ
Кризата нагласува колку брзо геополитичките конфликти можат да ја преобликуваат глобалната енергетска политика. Со прекинати резерви на Блискиот Исток и зголемување на цените, владите се сè повеќе принудени да ги балансираат стратешките санкции со непосредната потреба за одржување на стабилни пазари на нафта.
Русија е најголемиот корисник од војната на Блискиот Исток, врз основа на анализата на Стандард Чартерд. Русија со нетрпение ги искористува и повисоките пазарни цени и очајните клиенти кои бараат алтернативни извори.
Додека војната продолжува и превозот низ Ормутскиот теснец останува неизвесен, аналитичарите велат дека понатамошните итни мерки – почнувајќи од дополнителни ослободувања на резерви до пошироко олеснување на санкциите – и натаму остануваат на маса.
