Аналитика
Турција се подготвува да ја отвори вратата за една од најголемите приватизациски операции во својата понова историја, ставајќи на маса дел од највредната транспортна инфраструктура во земјата. Владата планира да ги пренесе оперативните права за двата иконски моста во Истанбул и мрежа од автопати со наплата на патарина на приватни инвеститори, во обид да обезбеди значителен прилив на капитал и да ја растовари државната каса.
Според информациите, турските власти ја ангажирале глобалната консултантска куќа Ernst & Young, позната како EY, да го води процесот и да советува околу финансиското структуирање на продажбата. Компанијата со седиште во Лондон ќе има клучна улога во подготовката и реализацијата на тендерот за оперативните права на Мост на мачениците од 15 јули и Мост Фатих Султан Мехмет, кои ја поврзуваат европската и азиската страна на мегаполисот.
Покрај мостовите, пакетот за приватизација, како што наведуваат извори запознаени со планот, ќе опфати и најмалку девет големи автопатски правци со патарини, што ги поврзуваат клучните индустриски и урбани центри во земјата. За техничката страна на трансакцијата е ангажирана канадската BTY Group, која ќе спроведе детална анализа на состојбата и капацитетот на инфраструктурата.
Формалниот тендерски процес се очекува да започне подоцна оваа година, а официјалните лица се надеваат дека интересот од странските инвеститори ќе биде значително поголем отколку при претходниот обид за приватизација. Турција веќе еднаш се обиде да ги продаде мостовите и автопатите – во 2012 година, кога победничката понуда изнесуваше 5,7 милијарди долари за пакет што опфаќаше околу 2.000 километри патишта. Процесот тогаш беше стопиран, откако тогашниот премиер Реџеп Таип Ердоган изјави дека продажба под 7 милијарди долари би значела „предавство“ на националните интереси.
Денес, очекувањата во Анкара се дека новите понуди ќе го надминат тој праг. Во прилог на тоа оди и значително зголемениот сообраќај: според податоци од Министерството за транспорт, двата моста дневно ги користат околу 430.000 возила. Со сегашните тарифи, патничките автомобили плаќаат по 59 турски лири, или околу 1,36 долари, во еден правец – бројки што ја прават инфраструктурата особено привлечна за инвеститорите кои бараат стабилни и долгорочни приходи.
Иако EY и BTY Group не коментираа јавно за ангажманот, познато е дека EY веќе работела на слични проекти во Турција, вклучително и мостови, автопати и болници. Тоа дополнително ја зајакнува пораката дека владата сака процесот да биде воден од меѓународно искусни партнери и да испрати сигнал за сериозност и транспарентност.
За Анкара, оваа приватизација не е само продажба на инфраструктура, туку дел од поширока економска стратегија насочена кон стабилизирање на финансиите, привлекување странски капитал и редефинирање на улогата на државата во управувањето со клучните економски ресурси. Прашањето што останува отворено е дали овојпат пазарот ќе ја прифати цената што владата ја смета за соодветна за своите „крунски бисери“.
(Фото: Unsplash)
