Аналитика
Германскиот автомобилски гигант Volkswagen се соочува со еден од најзначајните неуспеси во својата понова историја. Euro Stoxx 50, најважниот референтен индекс на водечките компании (т.н. „blue-chip“) во еврозоната, по својата последна редовна ревизија објави дека Volkswagen ќе биде отстранет од списокот на компании што го сочинуваат индексот. Ова е првпат по речиси 15 години групацијата да испадне од овој клучен европски индекс на акции, што ја нагласува дополнителната ерозија на позицијата на традиционалните европски производители на автомобили на пазарите на капитал.
Компанијата Stoxx, која управува со индексот, ја донесе одлуката по завршувањето на својата периодична ревизија. Цената на акциите на Volkswagen моментално се движи близу најниските нивоа во последните 16 години, откако претрпе пад од повеќе од три четвртини во однос на својот врв на берзата во 2021 година. За компанија која накратко беше на врвот на глобалната листа според пазарната капитализација за време на феноменот „short squeeze“ во 2008 година, моменталната тешка состојба ја одразува длабоката структурна криза со која се соочува европската автомобилска индустрија.
Volkswagen реагираше на исклучувањето со изјава дека „вклученоста во одреден индекс не ја менува фундаменталната сила на компанијата“ и истакна дека групацијата „останува атрактивна можност за инвестирање“. Компанијата исто така наведе дека нејзината тековна програма за реструктуирање ќе ги подобри финансиските резултати и „треба да има позитивно влијание врз цената на акциите на Volkswagen“, додавајќи дека има за цел „да се врати во Euro Stoxx 50 на среден рок“.
Сепак, трговците масовно очекуваат дека самото пасивно исклучување ќе поттикне нов бран на притисок за продажба. Инвестициските фондови со кои се тргува на берза (ETF), кои го следат Euro Stoxx 50, мора да ги ликвидираат своите влогови во Volkswagen за да останат усогласени со референтниот индекс. Според податоците на Stoxx, моментално 30 ETF-ови го реплицираат индексот со вкупни средства под управување од 59 милијарди евра (приближно 67,7 милијарди долари); исто така, повеќе од 110.000 активни структурирани производи се поврзани со индексот, со кумулативна продажба што надминува 68 милијарди евра (приближно 78,1 милијарди долари). Механичката продажба од страна на пасивните фондови ќе изврши дополнителен краткорочен притисок врз цената на акциите.
КОНТИНУИРАН ПАД НА ВРЕДНОСТА
Слабоста на цената на акциите на Volkswagen дополнително се засили овој месец. Претходно овој месец, компанијата постигна неочекуван договор за реструктурирање со синдикатите, кој вклучуваше организациско рационализирање и укинување на околу 100.000 работни места, што предизвика раст на акциите за повеќе од 9% во еден ден. Сепак, тој краток бран на оптимизам брзо беше ублажен од реалноста.
Минатиот петок, Volkswagen издаде предупредување за добивката, објавувајќи отпис на вредноста (импаирмент) од 6 милијарди евра на својот удел во Porsche, притоа наведувајќи ги како причини постојано слабите странски пазари и растечките трошоци за реструктурирање. Веста предизвика пад на акциите од 8,3% истиот ден, речиси целосно поништувајќи ја добивката остварена по претходниот договор за реструктурирање.
Мајкл Тиндал, виш глобален аналитичар за автомобилската индустрија во HSBC, изјави: „Целата индустрија се соочува со ризик што е речиси егзистенцијален, а како резултат на тоа, вреднувањата се под силен притисок“. Тој истакна дека моментално ниската пазарна вредност на Volkswagen не ги одразува само пазарните грижи за иднината на индустријата, туку и претпазливоста на инвеститорите поради неизвесноста околу трошоците за реструктурирање.
И покрај закрепнувањето овој месец, моменталната пазарна капитализација на Volkswagen изнесува само околу 38 милијарди евра – што е во остар контраст со годишната продажба од 322 милијарди евра. Сајмон Јегер, менаџер на портфолио во германската компанија за управување со имот Flossbach von Storch, изјави за Financial Times: „Оваа пазарна капитализација испраќа многу јасен сигнал за тоа колку се песимистички настроени инвеститорите кон Volkswagen“.
Масовно повлекување на акциите на европските автомобилски компании
Излегувањето на Volkswagen не е изолиран случај. Минатата година, Stellantis – матичната компанија на Fiat и Peugeot – веќе беше отстранета од индексот Euro Stoxx 50. Оттогаш, цената на нејзините акции е речиси преполовена, додека компанијата исто така помина низ промени во раководството и постојано се соочуваше со тешкотии при подобрувањето на профитните маржи, како на американскиот, така и на европскиот пазар.
Во овој круг, покрај Volkswagen, од индексот излегува и холандската групација за информациски услуги Wolters Kluwer. Нивните места ги заземаат финската Nokia и француската енергетска групација Engie. Nokia, која некогаш беше доминантна сила на пазарот за мобилни телефони, се трансформираше во добавувач на мрежна опрема за центри за податоци, со поддршка од Nvidia. Нејзиното враќање во редовите на водечките европски компании (т.н. „blue-chip“ компании) претставува впечатлив контраст на неславното излегување на Volkswagen. По оваа промена, во индексот Euro Stoxx 50 како производители на автомобили остануваат само Ferrari, BMW и Mercedes-Benz. Застапеноста на европската автомобилска индустрија во индексот падна на историски најниско ниво.
Повлекувањето на Volkswagen го намалува бројот на германски компании во индексот Euro Stoxx 50 на 16, со што дополнително се истакнува системскиот притисок со кој се соочуваат најголемите германски котирани компании. Податоците на Stoxx покажуваат дека во текот на изминатите пет години, под-индексот составен од германски компании остварил годишен принос од 10,9%, што е значително послабо во споредба со приносот од 12,5% на целиот индекс Euro Stoxx 50.
Присуството на Volkswagen во Euro Stoxx 50 датира уште од раните денови на индексот. Компанијата првпат стана дел од индексот во 2000 година — две години по неговото воведување. Погоден од глобалната финансиска криза, Volkswagen накратко излезе од индексот во периодот помеѓу 2010 и 2011 година, по што се врати и оттогаш постојано го задржува своето место. Во 2008 година, за време на еден драматичен феномен на нагло зголемување на цената на акциите предизвикано од принудно затворање на кратки позиции (т.н. „short squeeze“), цената на акциите на Volkswagen достигна екстремни нивоа, правејќи ја компанијата, макар и накратко, највредна котирана компанија во светот.
Денес, со оглед на бројните предизвици — како што се падот на продажбата, зголемените царини од САД и сложената структура на управување — временската рамка за евентуално враќање на Volkswagen во Euro Stoxx 50 е крајно неизвесна. Групацијата исто така ги поседува Porsche и производителот на камиони Traton, а нејзината сложена сопственичка и управувачка структура пазарот ја доживува како фактор што ги попречува неопходните реформи за справување со брзиот подем на кинеските конкуренти.
