Аналитика
Златото повторно го привлече вниманието на светските пазари. По неколку недели силен раст, благородниот метал се доближи до границата од 4.700 долари за унца, а зад новиот налет не стои само традиционалното барање „безбедно засолниште“. Сè поголем број инвеститори се вртат кон златото поради нешто многу подлабоко – стравот од огромниот американски долг, слабеењето на доларот и неизвесноста околу идните каматни стапки.
На 26 август спот-цената на златото се движи околу 4.643 – 4.646 долари за тројанска унца, по достигнувањето на највисокото ниво во повеќе од три месеци во претходната трговска сесија. Американските фјучерси, пак, утрово се во позитивна територија и се движат околу 4.701 долар за унца.
Тоа значи дека границата од 4.700 долари повторно е непосредно пред пазарот. Само пред неколку дена, на 24 август, спот-златото достигна 4.680,70 долари, највисока цена од 14 мај, додека декемвриските фјучерси завршија на 4.697,80 долари. Уште повпечатливо е што златото во претходната недела поскапе за повеќе од пет проценти.
Но, можеби најинтересниот дел од сегашната приказна за златото е причината поради која парите повторно се движат кон него.
На глобалните пазари повторно се појави таканаречената „debasement trade“, односно вложување во средства за кои инвеститорите веруваат дека можат подобро да ја зачуваат вредноста доколку традиционалните валути почнат да ја губат куповната моќ. Во таа група во моментов најмногу се издвојуваат златото и биткоинот.
Американското Министерство за финансии ги прошири операциите за откуп на државни обврзници, обидувајќи се да го намали притисокот врз долгорочните приноси. Но, наместо целосно да ги смири инвеститорите, потегот повторно го отвори прашањето за огромниот американски јавен долг, растечките трошоци за камати и долгорочната вредност на доларот.
Доларскиот индекс во август е на пат кон пад од околу еден процент, а токму послабата американска валута традиционално му оди во прилог на златото. Бидејќи металот се тргува во долари, неговото купување станува поевтино за инвеститорите што располагаат со други валути.
Истовремено паѓаат и приносите на американските државни обврзници. Приносот на десетгодишните американски обврзници утрово се движеше околу 4,63 проценти. Пониските приноси се важни за златото бидејќи металот сам по себе не носи камата. Кога приносите од обврзниците се намалуваат, се намалува и „цената“ што инвеститорот ја плаќа затоа што држи злато наместо финансиски инструмент што носи камата.
Дополнителен поттик дава и институционалната побарувачка. Само во една неодамнешна недела, фондовите што инвестираат во физичко злато привлекле 46,7 тони, во вредност од околу 6,4 милијарди долари. Тоа е најголемиот неделен прилив во златните ETF-фондови во последните десет месеци, според податоците на Светскиот совет за злато.
Но, големите инвестициски фондови не се единствените купувачи. На пазарот се присутни и централните банки.
Во вториот квартал од 2026 година тие нето купиле 289 тони злато, дури петпати повеќе од ревидираните 57 тони во првиот квартал. Во споредба со истиот период лани, купувањата се зголемени за 62 проценти, а станува збор за највисока забележана побарувачка од централните банки во еден втор квартал. Полска била најголемиот купувач, додека Кина го забрзала натрупувањето резерви.
Овој тренд е важен затоа што покажува дека интересот за златото не доаѓа само од инвеститорите кои сакаат брзо да заработат од растот на цената. Централните банки купуваат злато како дел од долгорочна стратегија за диверзификација на девизните резерви и намалување на зависноста од традиционалните резервни валути.
Сега целиот пазар гледа кон американската инфлација и Федералните резерви. Податоците за индексот на цените на личната потрошувачка – PCE, омиленото мерило за инфлацијата на ФЕД – се меѓу главните настани што можат да ја одредат следната насока на цената. Вниманието е насочено и кон говорот на претседателот на Федералните резерви, Кевин Ворш, на симпозиумот во Џексон Хоул.
Доколку инфлацијата покаже послаби притисоци и од ФЕД пристигнат сигнали за помека монетарна политика, тоа би можело дополнително да го поддржи златото. Спротивно, поостар став за каматните стапки и зајакнување на доларот би можеле да предизвикаат ново повлекување на цената.
Технички, пазарот исто така е на интересна точка. Анализата што ја пренесува Ројтерс посочува дека златото може повторно да го тестира нивото од 4.681 долар, а евентуално пробивање над таа граница би можело да отвори простор кон зоната од 4.707 до 4.743 долари за унца.
Затоа, сегашниот раст на златото е повеќе од обична реакција на една лоша економска вест. Во позадината се преклопуваат неколку големи теми – огромните државни долгови, вредноста на доларот, каматните стапки, геополитичката неизвесност и купувањата на централните банки.
И токму затоа инвеститорите повторно гледаат кон металот што со векови ја има истата улога: кога довербата во хартиените пари почнува да се разнишува, златото повторно станува пари.
