Аналитика
Кинеската економија во втората половина од 2026 година влегува со две сосема различни лица. Во фабриките за напредна технологија роботите работат со полна пареа, производството на високотехнолошка опрема бележи двоцифрен раст, а извозот останува силен. Но, зад таа слика стои многу повоздржана реалност – кинеските потрошувачи трошат внимателно, компаниите сè помалку инвестираат, а кризата на пазарот на недвижности продолжува да влече надолу еден од најголемите мотори на економијата.
Најновите податоци на кинеското Национално биро за статистика покажуваат дека економијата не престанала да расте, но темпото станува сè понерамномерно.
Индустриското производство во јули се зголемило за 4,5 проценти во однос на истиот месец минатата година, што е забавување во споредба со растот од 5,3 проценти во јуни. На месечно ниво растот изнесувал само 0,11 проценти.
Сепак, токму индустријата открива каде Пекинг ја гледа иднината на кинескиот раст. Во првите седум месеци производството на опрема пораснало за 9,7 проценти, додека високотехнолошкото производство забележало раст од дури 13,8 проценти.
Тоа е делот од економијата што засега најсилно ја поддржува официјалната стратегија за преминување кон таканаречен „висококвалитетен развој“ – повеќе технологија, автоматизација и производи со поголема додадена вредност.
Но, проблемот е што фабриките можат да произведуваат повеќе само ако некој е подготвен да купува.
А токму домашната потрошувачка останува една од најслабите точки.
Малопродажбата во јули се зголемила за само 0,6 проценти на годишно ниво, по растот од еден процент во јуни. Во периодот јануари–јули вкупната малопродажба достигнала околу 28,77 илјади милијарди јуани, со раст од само 1,2 проценти.
За економија од големината на кинеската, која со години се обидува да ја намали зависноста од инвестиции и извоз и поголем дел од растот да го префрли врз домашната потрошувачка, ваквите бројки се сигнал дека потрошувачите сè уште не го преземаат товарот што властите би сакале да го носат.
Уште посилен аларм доаѓа од инвестициите.
Инвестициите во основни средства во првите седум месеци од годината паднале за 6,7 проценти во споредба со истиот период лани. Само еден месец претходно, падот за првата половина од годината изнесувал 5,7 проценти, што покажува дека слабеењето продолжило и во јули.
Особено тешка останува состојбата со недвижностите.
Инвестициите во развој на недвижности се намалиле за 19,2 проценти во периодот јануари–јули. Тоа е еден од најголемите структурни проблеми за кинеската економија, бидејќи секторот со години беше тесно поврзан со градежништвото, локалните буџети, продажбата на земјиште, банкарското кредитирање и богатството на домаќинствата.
Слабоста не е ограничена само на градежните компании. Приватните инвестиции се намалиле за 9,4 проценти, што покажува дека и дел од домашните бизниси се сè повнимателни кога треба да вложат нов капитал.
Дополнителен знак за претпазливост доаѓа од производствениот индекс PMI. Во јули тој изнесувал 49,2 поени, односно останал под границата од 50 поени што го раздвојува растот од падот на активноста. Новите нарачки, според достапните податоци, се спуштиле на најниско ниво во повеќе од три години.
Од друга страна, надворешната трговија продолжува да биде една од посилните точки. Извозот во првите седум месеци бележи раст од 14 проценти, а увозот од 22 проценти, што покажува дека кинеската економија и натаму има силни врски со глобалниот пазар.
Но, силниот извоз не може целосно да ја покрие слабоста дома.
Стапката на невработеност во урбаните средини во јули се зголемила на 5,2 проценти, од пет проценти во јуни. Националното биро за статистика растот главно го објаснува со сезонски фактори.
Кинеските власти и понатаму оценуваат дека економијата останува генерално стабилна и дека новите извори на раст добиваат на сила. Притоа, сепак, признаваат дека надворешната средина е комплексна, а домашната економија се соочува со нерамнотежа меѓу релативно силната понуда и слабата побарувачка.
Кина нема проблем да произведува. Нејзините фабрики стануваат потехнолошки, роботизирани и поконкурентни, а високотехнолошкиот сектор расте со двоцифрени стапки. Многу поголем предизвик е да се создаде доволно силна домашна побарувачка која ќе го апсорбира тоа производство и ќе ја надомести долгогодишната зависност од недвижностите и големите инвестиции.
Првата половина од годината заврши со економски раст од 4,7 проценти, додека во вториот квартал растот се спушти на 4,3 проценти.
Затоа, втората половина од 2026 година за Пекинг нема да биде само битка за уште неколку децимали економски раст. Многу поважно ќе биде дали новата, технолошка Кина ќе може доволно брзо да го преземе местото на старата економија потпрена на недвижности, инфраструктура и огромни капитални вложувања.
Засега, високата технологија забрзува. Потрошувачите и инвеститорите, пак, сè уште ја држат ногата на сопирачката.
