Аналитика
На првата официјална посета на Кина од страна на американски претседател од 2017 година, Доналд Трамп утринава во Пекинг беше пречекан од својот колега, кинескиот претседател Си Џинпинг, со кого се задржаа во двочасовен, подолг од предвидениот, разговор. Пречекот на Трамп во Пекинг беше импресивен, јавија светските медиуми, со црвен тепих, смотра на почесна воена единица и деца кои го поздравуваа со цвеќе: Кина организираше прецизно испланирана церемонија за добредојде за претседателот Доналд Трамп пред неговиот самит со Си Џинпинг.
Според медиумските извештаи, централна тема на разговорите меѓу двајцата претседатели бил Тајван, при што Џинпинг оценил дека Тајван „е најважното прашање во односите меѓу Кина и САД“ и би можел да создаде „многу опасна ситуација“ доколку се постапува неправилно.
Кинескиот лидер Си Џинпинг ја поздрави новата ера во односите меѓу САД и Кина, дефинирана со стабилни врски и управувана конкуренција, во разговорите со претседателот Доналд Трамп. Тие разговараа за трнливи прашања, вклучувајќи го и конфликтот на Блискиот Исток.
Двајцата лидери се согласија да воспостават „конструктивен стратешки стабилен однос“ како нова ориентација за билатералните врски во следните три години и понатаму, рече Си, според соопштението на кинеското Министерство за надворешни работи.
Иако САД сè уште не го објавиле својот извештај за собирот, новиот термин – употребен овде за прв пат – сугерира обид од двете страни да го преформулираат својот нестабилен однос од последните години во таков во кој нивната конкуренција и соработка се поуправувани и предвидливи.
„Конструктивната стратешка стабилност“ треба да биде позитивна стабилност карактеризирана првенствено со соработка, бенигна стабилност со добро регулирана конкуренција, нормална стабилност со управливи разлики и трајна стабилност со предвидлив мир“, рече Си.
Овој однос „не е само слоган; треба да биде акција што се движи кон истата цел од двете страни“, додаде тој.
ПРАШАЊЕТО НА ТАЈВАН – ПРИЧИНА ЗА КОНФЛИКТ
Претседателот Си го предупредил Доналд Трамп дека прашањето за Тајван, кој Пекинг го смета за дел од својата територија, може да ги доведе двете земји во конфликт. Тој се залага за одложување или намалување на продажбата на американско оружје на самоуправниот остров, кој Пекинг долго време го смета за проблем.
Кина го смета Тајван за отцепена покраина која на крајот ќе дојде под нејзина контрола и не ја исклучи употребата на сила за да се постигне ова. Во последниве години, Пекинг ги засили воените вежби со боева стрелба, вклучително и симулирани блокади на пристаништата околу самоуправуваниот остров, што ги вознемири тајванските власти.
Вашингтон се придржува до политиката „Една Кина“, која го признава Пекинг како единствена кинеска влада, но одржува неофицијални врски со Тајпеј. САД се исто така обврзани со закон да му обезбедат на Тајван средства за самоодбрана.
Минатата година, администрацијата на Трамп објави продажба на пакет оружје вреден 11 милијарди долари на Тајпеј, што го налути Пекинг. Извештаите велат дека Трамп сè уште формално не ја одобрил продажбата и дека таа ќе биде на маса за време на неговите разговори со Си.
Многумина во Тајван се загрижени дека САД ќе направат компромиси со Кина околу статусот на самоуправниот, демократски остров во замена за бизнис интереси откако Доналд Трамп ќе се сретне со Си Џинпинг. Во април, заменик-министерот за надворешни работи на Тајван, Франсоа Ву, изјави за Блумберг: „Она од што најмногу се плашиме е да го ставиме Тајван на менито на разговорите меѓу Си Џинпинг и претседателот Трамп“.
БИЗНИС СОРАБОТКАТА МЕЃУ САД И КИНА
Доналд Трамп, од друга страна, ги донесе со себе извршните директори на 30 големи технолошки компании во Пекинг со надеж дека Кина ќе ги отвори своите врати за повеќе американски фирми. Во американската бизнис делегација што го придружува Трамп се вклучени Јенсен Хуанг од „Нвидија“, Илон Маск од „Тесла“, Тим Кук од „Епл“, Лари Финк од „Блекрок“, Стивен Шварцман од „Блекстоун“, Кели Ортберг од „Боинг“, Брајан Сајкс од „Каргил“, Џејн Фрејзер од „Ситигруп“, Лари Калп од „ЏЕ Аероспејс“, Дејвид Соломон од „Голдман Сакс“, Санџај Мехротра од „Микрон“ и Кристијано Амон од „Квалком“.
Кинескиот претседател Си Џинпинг изјави во дека вратата на Кина за американските бизниси ќе се „отвори“ уште повеќе, додека се среќаваше со големи американски извршни директори во Пекинг за време на самитот со американскиот претседател Доналд Трамп.
Трамп ги претстави бизнис лидерите што го придружуваа кај Си, додека кинескиот претседател ја угости американската делегација во Големата сала на народот, церемонијалната државна зграда на Кина, според државната новинска агенција Синхуа.
По завршувањето на разговорите, Трамп го пофали својот домаќин додека го обиколуваше Храмот на небото од 15 век, каде што кинеските цареви некогаш се молеле за голема жетва.
Трамп го нарече Си голем лидер, ги опиша разговорите како „одлични“ и им забележа на новинарите дека Кина е прекрасна.
Си сега се среќава со американски бизнис лидери по двочасовните билатерални разговори меѓу двајцата претседатели.
Тој вели дека вратата на Кина ќе се отвори само пошироко за американските бизниси, додавајќи дека американските фирми ќе имаат пошироки перспективи во земјата.
Тој исто така вели дека американските компании се длабоко вклучени во растот на Кина, што им користело на двете страни, додавајќи дека Пекинг ги поздравува напорите на САД да ја зајакнат реципрочната соработка, според кинескиот државен медиум Ксинхуа.
Трамп со себе донесе делегација составена од повеќе од десетина врвни бизнис менаџери, вклучувајќи ги Јенсен Хуанг од Нвидија и Тим Кук од Епл, што ги зголемува надежите за нови договори.
Американскиот претседател ја притиска Кина да купува повеќе американски стоки.
ПОСЕТА НА ХРАМОТ, БЕЗ ОДГОВОРИ ЗА ТАЈВАН
По разговорите, Трамп и Си полека прошетаа заедно кон Храмот на небото, додека водичот тивко го објаснуваше местото.
Остатокот од делегацијата остана неколку чекори зад себе, поблиску до паркот, додека двајцата лидери стоеја пред впечатливата сино-златна царска зграда – дел од комплекс храмови каде што царевите се молеа за добра жетва.
Си се смееше додека Трамп изгледаше како внимателно да го слуша водичот, пред кинескиот лидер да го одведе до место каде што двајцата мажи стоеја тивко пред камерите.
Новинарите, кои ги следеа, го прашаа Трамп како одат разговорите, на што тој одговори „одлично“.
Потоа втор новинар праша дали зборувале за Тајван, Трамп ја продолжи својата претходна мисла велејќи „одлично место, неверојатно, Кина е прекрасна“.
Прашан повторно дали зборувал за Тајван, Трамп едноставно погледна право напред, како и Си.
Прашањето било поставено трет пат, откако двајцата претседатели се свртеа да одат кон скалите до храмот.
Според политичките аналитичари, визуелните ефекти од пречекот на Трамп при оваа посета можеби се дизајнирани да му се додворат на американскиот претседател, но, во светот на дипломатијата во Кина, оваа внимателна кореографија, за која се знае дека ќе се емитува во живо преку американските мрежи, има вистинска тежина.
Спектаклот е дизајниран да покаже дека вратата на Кина е отворена за гостите. Си во последните месеци го распосла црвениот тепих за голем број светски лидери, вклучувајќи ги и сојузниците на САД како што се Канада, Велика Британија и Германија – сите желни да постигнат договор со Пекинг.
И сега, ова величествено добредојде може да ги наведе некои да заклучат дека рамнотежата на моќта се менува во насока на Кина.
(Фото: The White House)
