Е-ТРГОВИЈАТА ВО МАКЕДОНИЈА ВО ПОДЕМ: Повеќе купувачи, повеќе трансакции, но и поголем одлив на пари

Онлајн купувањето во Македонија доживува вистински бум, а 2025 година поставува нов рекорд – граѓаните потрошиле речиси една милијарда евра преку интернет. Но, зад силниот раст се крие и тренд што отвора важни економски прашања: сè поголем дел од тие пари завршуваат кај странски е-трговци.

Според анализата на Асоцијацијата за е-трговија на Северна Македонија, базирана на податоци од Народната банка на Република Северна Македонија, вкупната вредност на онлајн трансакциите во 2025 година достигнала 950 милиони евра, што претставува раст од 32 проценти во однос на претходната година.

Од оваа сума, околу 522 милиони евра завршиле кај домашните е-трговци – 470 милиони од македонски купувачи и дополнителни 52 милиони евра од странски картички. Сепак, најголемиот скок е забележан кај купувањата од странски платформи, каде македонските граѓани потрошиле околу 428 милиони евра, што е зголемување од дури 45 проценти.

Растот не се одразува само во вредноста, туку и во бројот на трансакции. Во текот на 2025 година се реализирани речиси 29 милиони онлајн плаќања, што е за 32 проценти повеќе од претходната година. Најдинамичен е повторно сегментот на купувања од странство, каде бројот на трансакции пораснал за 61 процент, што укажува на сè почести, но пониски поединечни купувања.

Домашните е-трговци, пак, бележат поумерен, но стабилен раст, реализирани се околу 15 милиони трансакции, што е зголемување од 14 проценти. Во исто време, странските купувачи сè повеќе се интересираат за македонските онлајн продавници, со раст од 39 проценти и околу 2 милиони трансакции.

Просечната вредност на една онлајн трансакција останува стабилна и изнесува околу 33 евра. Сепак, има разлики во навиките: кај купувањата од странство просечниот износ е намален, додека кај домашните трансакции бележи благ раст.

Паралелно со зголемената потрошувачка, расте и бројот на е-продавници. Во 2025 година се регистрирани 1.829 онлајн трговци, од кои 1.396 се активни, што е зголемување за 84 во однос на претходната година. Ова укажува на проширување на понудата и поголема достапност на производи и услуги за потрошувачите.

Според претседателката на Асоцијацијата, Нина Ангеловска Станков, податоците потврдуваат дека пазарот созрева и довербата во онлајн купувањето расте. Но, истовремено предупредува дека сè поголемиот удел на странските е-трговци значи и одлив на средства од домашната економија.

Ако во 2024 година домашните е-трговци учествувале со 59 проценти од вредноста на трансакциите, во 2025 година тој удел се намалува на 55 проценти, а кај бројот на трансакции од 64 на 57 проценти. Ова покажува дека странските платформи стануваат сè посилен конкурент на домашниот пазар.

И покрај тоа, секторот продолжува да се развива, со нови иницијативи за подобрување на дигиталните вештини, зголемување на довербата и намалување на сивата економија. Во подготовка е и регионална анализа за е-трговијата во Западен Балкан, која ќе даде поширока слика за трендовите во регионот.

(Фото: Unsplash)