Аналитика
Во момент кога светот стравуваше од нова ескалација на енергетската војна на Блискиот Исток, дојде ненадеен пресврт, Вашингтон привремено ја повлекува раката од напад. Американскиот претседател Доналд Трамп објави дека САД ќе ги одложат планираните удари врз иранската енергетска инфраструктура, отворајќи простор за дипломатски развој на настаните.
Одлуката доаѓа по, како што ги опиша, „многу добри и продуктивни разговори“ меѓу САД и Иран во изминатите два дена. Трамп соопшти дека ѝ наредил на војската да ги суспендира сите напади врз електраните и енергетските капацитети на Иран во период од пет дена, период што ќе зависи од текот и исходот на разговорите кои ќе продолжат во текот на неделата.
Овој потег претставува значително повлекување од острата реторика од претходните денови, кога американскиот претседател му постави ултиматум на Техеран да го отвори Ормутскиот теснец – клучен енергетски коридор низ кој минуваат околу 20 проценти од глобалните испораки на нафта и течен природен гас. Трамп дури се закани дека иранските електрани ќе бидат целосно уништени доколку условите не бидат исполнети во рок од 48 часа.
Тензиите дополнително се зголемија откако Иран возврати со предупредување дека ќе ги таргетира израелските електрани и инфраструктурата што ги снабдува американските бази во регионот, доколку САД извршат напад. Ваквата размена на закани ја подигна загриженоста дека конфликтот може да се прошири во поширока регионална војна со сериозни последици по глобалната енергетска стабилност.
Во меѓувреме, Ормутскиот теснец останува практично блокиран, откако нападите врз бродови во последните недели значително го намалија протокот на нафта и гас. Ова директно се одрази врз светските пазари, каде цените на енергенсите нагло пораснаа, а стравувањата од инфлација повторно се вратија во фокусот на економските анализи.
Сепак, најновата одлука на Трамп веднаш имаше ефект врз финансиските пазари. Цените на нафтата почнаа да паѓаат, при што фјучерсите на Брент забележаа пад од повеќе од 14 проценти, спуштајќи се на околу 96 долари за барел. Сличен тренд беше забележан и кај американската WTI нафта, како и кај европскиот пазар на природен гас.
Иако дипломатската пауза носи одредено олеснување, ситуацијата останува крајно неизвесна. Војната што започна на крајот на февруари веќе однесе повеќе од 2.000 животи и сериозно ги наруши глобалните економски текови. Дали петдневниот прозорец ќе биде доволен за деескалација или само краток здив пред нов бран тензии, ќе стане јасно во наредните денови.
(Фото: The White House)
