Аналитика
Додека берзанските индекси се движат блиску до историски рекорди, а оптимизмот на инвеститорите останува силен, извршниот директор на JPMorgan Chase, Џејми Дајмон, испраќа порака на претпазливост. Според него, комбинацијата од високи цени на средствата, зголемен обем на тргување и агресивна конкуренција во банкарскиот сектор создава амбиент што опасно наликува на годините што ѝ претходеа на глобалната финансиска криза во 2008 година.
Говорејќи на годишниот состанок со инвеститорите, Дајмон оцени дека пазарите станале премногу комотни во уверувањето дека сегашните услови се одржливи. „Луѓето се навикнаа да мислат дека овие високи цени и овој интензитет на тргување се нормални и дека нема да има проблеми“, рече тој, додавајќи дека токму во вакви моменти најчесто се потценуваат ризиците.
Иако дел од економистите ги поздравија даночните и регулаторните политики на претседателот Доналд Трамп како поддршка за економскиот раст годинава, Дајмон нагласи дека неговата природа е да ги анализира потенцијалните слабости кога владее оптимизам. Според него, економскиот циклус неминовно ќе се сврти, а тоа ќе донесе бран на неплаќања што може сериозно да ги погоди кредиторите.
„Ќе дојде ден кога ќе видиме пад. Не знам која комбинација на фактори ќе го предизвика, но моето ниво на загриженост е високо“, изјави тој. Дајмон смета дека растот на цените на средствата не ја намалува неизвесноста, туку напротив го зголемува ризикот.
Во последните недели, дополнителна нестабилност предизвикаа и дебатите околу влијанието на моделите на вештачка интелигенција што ги развиваат компании како Anthropic и OpenAI, особено врз софтверската индустрија. И покрај тоа, индексот S&P 500 останува блиску до своите рекордни вредности.
Паралелно, одредени тензии се појавија и на приватниот кредитен пазар. Компанијата Blue Owl ги вознемири инвеститорите откако објави продажба на средства со цел да одговори на барањата за откуп од еден од своите фондови, што изврши притисок врз акциите на големи алтернативни менаџери на средства како Apollo Global Management, KKR и Blackstone. Ова поттикна прашања дали станува збор за изолирани случаи или за почеток на пошироки проблеми во кредитниот сегмент.
Дајмон предупреди дека изненадувањата се составен дел од секој кредитен циклус и дека најчесто доаѓаат од секторите каде што најмалку се очекуваат. Потсети дека за време на кризата во 2008 и 2009 година малкумина предвиделе дека комуналните услуги и телекомуникациите ќе бидат сериозно погодени. Овојпат, според него, софтверскиот сектор би можел да се соочи со притисок поради брзиот развој на вештачката интелигенција.
Слична загриженост изрази и неговиот заменик Трој Рорбо, ко-раководител на комерцијалното и инвестициското банкарство, кој оцени дека доколку проблемите ескалираат, тие би можеле да бидат пошироко распространети, а не ограничени само на приватните заемодаватели. „Во моментов изгледа дека е изолирано на мал број случаи, но тоа може брзо да се промени и ние сме подготвени“, рече Рорбо.
Одговарајќи на прашање од банкарскиот аналитичар Мајк Мајо, Дајмон ја спореди сегашната клима со периодот од 2005 до 2007 година, кога профитите биле високи, левериџот се зголемувал, а чувството дека „сè оди нагоре“ доминирало на пазарот. Тој посочи дека одредени финансиски институции денес повторно преземаат прекумерни ризици во обид да ги зголемат нето каматните приходи, правејќи, како што рече, „глупави грешки“.
Иако не посочи конкретни имиња, Дајмон нагласи дека JPMorgan останува претпазлива и дека строго ги следи правилата. „Се чувствувате како будала кога ги гледате сите други како заработуваат пари и сè изгледа одлично“, рече тој, додавајќи дека кога ќе ги согледа сите фактори, неговата порака е едноставна: „Внимавајте“.
Во обраќањето тој се осврна и на прашањето за наследството на чело на банката, која за две децении ја трансформираше во најголема во светот според пазарна капитализација, порачувајќи дека ќе остане на позицијата уште неколку години. Истовремено, и покрај актуелните ризици, изрази увереност во стабилноста и иднината на својата институција.
(Wikimedia Commons, Steve Jurvetson, CC 2.0)
