Аналитика
Во време кога вештачката интелигенција сè повеќе ја обликува глобалната економија и политиката, прашањето не е дали таа ќе влијае врз државите, туку како и под чии услови. На четвртиот меѓувладин самит за вештачка интелигенција во Делхи, поранешниот британски министер за финансии Џорџ Осборн предупреди дека земјите кои ќе одлучат да останат настрана од најмоќните системи за вештачка интелигенција ризикуваат да станат послаби и посиромашни.
Осборн, кој денес е дел од раководството на OpenAI, ја опиша ситуацијата како избор меѓу приклучување кон технолошката револуција или останување зад неа. Според него, доколку државите не ги интегрираат овие технологии, нивната работна сила може да стане помалку конкурентна, а талентите да ја побараат својата иднина во средини каде што вештачката интелигенција веќе носи економски придобивки.
Самитот, чиј домаќин беше индискиот премиер Narendra Modi, се фокусираше на тоа како земјите од глобалниот југ можат да ја искористат вештачката интелигенција за развој на земјоделството, здравството и образованието, како и за поддршка на локалните јазици. Но во позадина се чувствуваше и геополитичката тензија, бидејќи најнапредните системи во моментов доаѓаат од САД и Кина.
Од Вашингтон, сигналите се јасни. Советникот за вештачка интелигенција во Белата куќа, Срирам Кришнан, порача дека американската администрација сака глобално прифаќање на нивните модели и отворено ја критикуваше регулативата на Европската унија, оценувајќи дека таа може да ја задуши иновацијата.
Сепак, не сите учесници на самитот ја прифатија логиката дека светот мора да избере страна. Марк Сурман од Mozilla оцени дека е погрешна претпоставката оти само двете суперсили можат да создаваат моќни системи. Од африканска перспектива, претставници како Кевин Дегила од Бенин нагласија дека нивната цел не е да се определат меѓу САД и Кина, туку да развијат сопствени решенија што ќе одговорат на локалните потреби, особено во земји каде што се зборуваат десетици јазици.
И Руанда размислува во слична насока. Министерката за ИКТ, Паула Ингабире, посочи дека партнерствата со глобални компании треба постепено да водат кон поголема самостојност, а не кон долгорочна зависност.
На самитот говореше и поранешниот британски премиер Rishi Sunak, кој денес соработува со конкурентите на OpenAI, меѓу кои и Anthropic. Тој ги повика светските лидери лично да ја преземат одговорноста за стратегиите за вештачка интелигенција, нагласувајќи дека ова не е прашање за утре, туку за денес.
Дебатата во Делхи јасно покажа дека вештачката интелигенција повеќе не е само технолошка тема, туку и прашање на национален суверенитет, економска иднина и глобална рамнотежа на моќта. За некои земји дилемата е како да не останат зад трката, а за други како да влезат во неа без да ја загубат сопствената независност. Во таа нова реалност, изборот не е едноставен, но времето за одлука веќе тече.
(Фото: Unsplash)
