Аналитика
Откако се врати на функцијата, претседателот Доналд Трамп покажа презир кон долгогодишните сојузи, ветувајќи „Америка на прво место“ дури и ако пријателите на САД изгубат. Но, во среда, неговата администрација ќе се обиде да се доближи до традиционалната дипломатија на сојузите, водејќи состанок на повеќе од 50 земји за обезбедување стабилно снабдување со критични минерали, пишува Франс 24.
Поводот е едноставен – Кина. Азиската сила, која САД ја сметаат за долгогодишен ривал, обезбеди доминантна улога во однос на критичните минерали, вклучувајќи ги и ретките земјени елементи од витално значење за модерните технологии, од паметни телефони до електрични автомобили до борбени авиони.
Кина, покажувајќи сила во трговската војна што ја започна Трамп, минатата година го заостри својот синџир на снабдување со ретки земјени елементи, испраќајќи морници низ глобалната економија.
Кина – која вади околу 60 проценти од светските ретки земјени елементи и преработува околу 90 проценти – им понуди на САД едногодишно одложување во договор со Трамп во октомври.
Соединетите Американски Држави агресивно постигнаа договори за критични минерали со сојузници, вклучувајќи ја Јапонија – која оваа недела изјави дека пронашла потенцијал во првото длабокоморско пребарување на ретки земјени минерали – како и Австралија, Саудиска Арабија, Јужна Кореја и Тајланд.
Министерот за внатрешни работи Даг Бургум изјави дека уште 11 земји ќе се приклучат во среда и дека уште 20 се заинтересирани да учествуваат во она што тој го нарече „глобална коалиција“, фраза што ретко ја изговара администрацијата на Трамп.
„Концептот таму е дека ќе имаме трговија и размена без царини меѓу тие земји околу овие критични и ретки земјени минерали“, рече Бургум во вторник во Центарот за стратешки и меѓународни студии.
Бургум рече дека новиот блок би можел да оди против принципите на слободен пазар што САД историски ги застапувале со регулирање на минимална цена за одредени клучни минерали.
„Ако имате некој што е доминантен и може да го преплави пазарот со одреден материјал, тој има способност суштински да ја уништи економската вредност на компанијата или производството на земјата“, рече тој, во прикриена референца кон Кина.
Потпретседателот Џ.Д. Венс и државниот секретар Марко Рубио ќе го водат еднодневниот министерски состанок во Стејт департментот.
Меѓу високите претставници кои ќе присуствуваат ќе биде и највисокиот дипломат на Индија – која е особено загрижена за кинеската индустриска доминација и неодамна се обиде да се смири со Трамп по расправијата – како и министрите за надворешни работи на Италија, европски партнер на Трамп, и Израел, кој е желен за какви било иницијативи предводени од САД што би ја интегрирале понатаму во својот регион.
Трамп откако се врати на функцијата вети дека ќе ја користи американската моќ за да обезбеди богатство само за себе, дури и флертувајќи со инвазија на Гренланд, автономна територија на сојузникот на НАТО, Данска.
Трамп сепак ќе бара доминација на САД врз минералите.
Во понеделник тој го претстави „Проектот Трезор“, кој има за цел да складира критични минерали и ефикасно сè друго што ѝ е потребно на американската индустрија.
„Не работиме само со одредени минерали и ретки земји. Правиме сè“, рече Трамп за проектот, споменувајќи ги и магнетите што се од витално значење за производството на автомобили.
Проектот ќе биде управуван од заем од 10 милијарди долари од Банката за извоз и увоз на Соединетите Американски Држави и 1,7 милијарди долари приватен капитал, изјави функционер на Белата куќа.
Европската Унија, која има постојани спорови со Трамп, се надева дека ќе постигне формален договор за ретките минерали со Соединетите Американски Држави.
„Мора да се осигураме дека не си нудиме исти резерви“, рече функционер на ЕУ.
Соработката предводена од САД за критични минерали не е нова.
Администрацијата на поранешниот претседател Џо Бајден во 2022 година го започна Партнерството за безбедност на минералите, кое се прошири на дваесетина земји, вклучувајќи ги и клучните сојузници на САД.
Иницијативата се осврна на заедничко финансирање, при што Банката за извоз и увоз под водство на Бајден предложи заем од 500 милиони долари за рудник и погон за преработка на ретки минерали во Австралија.
(Фото: The White House)
