Аналитика
Објавувањето на досиејата поврзани со Џефри Епштајн повторно ја вознемири јавноста и ги врати во фокус темните агли на еден од најскандалозните случаи на современата американска историја. Министерството за правда на САД во петокот јавно стави на располагање огромна архива од повеќе од три милиони страници документи, илјадници видеа и стотици илјади фотографии, со што формално се затвори процесот на објавување наложен со закон уште минатата година. Иако дел од материјалите биле одамна познати или индиректно споменувани, нивниот обем и деталност повторно ги отворија прашањата за влијанието, врските и заштитата што Епштајн ја уживал со години.
Досиејата нудат длабок увид во неговиот живот по пресудата од 2008 година, времето поминато во затвор, психолошките проценки и околностите околу неговата смрт во 2019 година, кога чекаше судење за обемна сексуална трговија со малолетници. Паралелно со тоа, објавени се и истражни материјали за Гислејн Максвел, која подоцна беше осудена за улогата што ја имала во регрутирањето и злоупотребата на девојчиња. Но, најголемото внимание го привлекоа електронските пораки и преписките што ја откриваат широчината на контактите на Епштајн со политичари, бизнисмени, членови на елитата и светски познати личности.
Меѓу нив се појавуваат пораки кои укажуваат на блиски односи со поранешниот британски принц Ендру, неговата тогашна сопруга Сара Фергусон и други влијателни фигури од Обединетото Кралство. Некои од пораките носат топол, дури и фамилијарен тон, иако се разменувани во период кога Епштајн веќе бил осуден сексуален престапник и под рестрикции. Документите покажуваат и финансиски трансакции и услуги што ги обезбедувал за луѓе од високи кругови, вклучувајќи плаќање трошоци, покани за престој во неговите имоти и посредување во приватни договори.
Американскиот претседател Доналд Трамп се споменува стотици пати во материјалите, иако голем дел од тие референци се состојат од медиумски извештаи, белешки или непотврдени пријави доставени до ФБИ. И Белата куќа и Министерството за правда нагласија дека дел од обвинувањата се сензационалистички и без докази, потенцирајќи дека ниту една жртва на Епштајн не го обвинила Трамп за кривично дело. Сепак, самото присуство на неговото име повторно ја разгоре политичката дебата, особено поради ветувањата што ги даде за целосна транспарентност за време на кампањата.
Архивата открива и комуникации меѓу Епштајн и Илон Маск, во кои се зборува за можни патувања, забави и покани за неговиот приватен остров. Иако нема докази дека Маск некогаш го посетил островот, содржината на пораките ја покажува леснотијата со која Епштајн комуницирал со луѓе на самиот врв на технолошкиот и бизнис свет. Слично, се појавуваат и информации за Хауард Лутник, сегашен американски секретар за трговија, за кого електронската преписка сугерира дека бил на ручек на островот години откако јавно тврдеше дека ги прекинал сите контакти со Епштајн.
И покрај обемот на материјалите, многу прашања остануваат без конечен одговор. Документите ретко нудат директни докази за кривични дела на луѓето што се споменуваат, но јасно ја прикажуваат мрежата на влијание, пристап и доверба што Епштајн успеал да ја изгради и одржи со децении. Објавувањето можеби го затвора формалниот процес на транспарентност, но истовремено остава чувство дека вистинската целосна слика за тоа како е можно еден осуден сексуален престапник да се движи толку слободно меѓу најмоќните луѓе во светот сè уште не е целосно расветлена.
(Фото: Ralph Alswang, White House photographer, Wikimedia Commons)
