Аналитика
Ужасната експлозија во фабриката за бисквити „Виоланта“ во Трикала, во која загинаа пет жени за време на нивната ноќна смена, повторно ја разгоре болната дебата за несреќите на работното место во Грција. Оваа трагедија не е изолиран инцидент; туку, таа е најновиот запис во сè подолгиот и крвав каталог на катастрофи на работното место, пишува Грик Репортер.
За потсетување, несреќата се случила во понеделникот во раните утрински часови во фабриката за бисквити во малото градче Трикала во централна Грција, кога во експлозија и во пожар што по неа уследил загинале пет работнички во ноќната смена, а најверојатна причина е истекување на енергенс – пропан.
ГРЦИЈА: СЕ ПОВЕЌЕ СМРТНИ СЛУЧАИ НА РАБОТНОТО МЕСТО
Овој инцидент следи по прелиминарното објавување на годишниот извештај за 2025 година од страна на Федерацијата на грчки здруженија на вработени во технички претпријатија (OSYTEE). Наодите откриваат зачудувачка ескалација на несреќите на работното место, достигнувајќи врв во 2025 година. Според податоците на OSYTEE во 2025 година најмалку 201 лице ги загубија животите на работното место, додека со тешки повреди кои го менуваат животот, завршиле дури 332 работника.
Според истиот извор, трендот на смртни случаи на работното место во Грција е речиси двојно зголемен од 2022 година, кога беа регистрирани 104 смртни случаи. Сериозните повреди следеле слична траекторија, скокнувајќи од 140 во 2022 година на над 330 денес.
Федерацијата забележува дека конечните бројки, кои се очекуваат кон крајот на февруари, може да бидат уште повисоки, бидејќи тие продолжуваат да ги потврдуваат инцидентите што или не биле пријавени од властите или биле држени подалеку од очите на јавноста.
КАДЕ ЛЕЖАТ ПРИЧИНИТЕ ЗА ЗАГРИЖУВАЧКИОТ ТРЕНД?
201 регистрирани смртни случаи во 2025 година се концентрирани во специфични индустрии со висок ризик:
Градежност и технички занаети сочинувале 24,88% (50 смртни случаи). Повеќе од една четвртина од смртните случаи се случуваат на градилишта и инфраструктурни проекти.
Земјоделство, шумарство и риболов: Сочинувале 23,88% (48 смртни случаи). OSYTEE предупредува дека овој сектор е склонен кон значително недоволно пријавување поради неосигурена работна сила и недостаток на официјални декларации.
Потоа следат секторите транспорт и логистика со 17 смртни случаи (8,46%), туризам и угостителство со 15 смртни случаи (7,46%) и бродоградителството и поморство – 11 смртни случаи (5,47%).
За OSYTEE, катастрофата во Трикала истакнува системски неуспех. Претседателот Андреас Стоименидис ја опишува ситуацијата како „хуманитарна криза“ поттикната од нефункционални политики за труд. „Сликата за смртни случаи на работното место за 2025 година е застрашувачка, но сосема очекувана“, изјави Стоименидис. „Таа е дефинирана со анти-работни политики – особено 13-часовниот работен ден и недостатокот на колективни договори. Ова е влошено со демонтирањето на механизмите за инспекција и целосниот недостаток на социјален дијалог.“
Стоименидис сугерира дека за секоја фатална несреќа, постојат стотици помали предупредувачки знаци. Во Трикала, тие знаци наводно биле игнорирани: раководството наводно било предупредено за постојан мирис на гас со денови пред експлозијата.
ИМАЛО ЛИ НЕБРЕЖНОСТ ВО „ВИОЛАНТА”?
Прашањата во врска со претходните инспекции во објектот Виоланта веќе дадоа загрижувачки одговори. Заменик-министерот за труд, Костас Карагунис, потврди дека две официјални жалби биле поднесени до Инспекторатот за труд неколку месеци пред експлозијата. Во јули 2024 година имало жалба во врска со термички стрес за време на задолжително прекинување на работата поради топлина. Во ноември истата година пристигнала жалба во врска со безбедноста на опремата и недостатокот на „CE“ сертификати.
Иако Министерството првично ја минимизираше врската помеѓу овие специфични прекршувања и експлозијата, застапниците на трудот тврдат дека тие укажуваат на поширока култура на непочитување.
ЗОШТО OSYTEE ИЗБРОЈАЛ ПОВЕЌЕ ЖРТВИ ОД ELSTAT?
Постои значајна точка на спор во поглед на несовпаѓањето помеѓу независните истражувања и официјалните владини бројки, се навдува во написот на Грик Репортер. Во 2022 година, ELSTAT (Грчки статистички завод) регистрирал само 35 смртни случаи, додека OSYTEE регистрираше 104.
Во 2023 година, јазот се проширил: 51 смртен случај (ELSTAT) наспроти 179 (OSYTEE).
OSYTEE го припишува ова на структурни ограничувања: официјалните државни податоци честопати ги исклучуваат изведувачите, самовработените и неосигурените. Понатаму, Федерацијата цитира податоци од EUROGIP, сугерирајќи дека недоволното пријавување на несреќи при работа во Грција може да достигне и до 91%. Тие тврдат дека државата одржува „вештачки ниски“ бројки за да заштити политичка „приказна за успех“ што не ја одразува реалноста.
Додека Трикала ги погребува своите мртви, OSYTEE вети дека повторно ќе поднесе десетици предлози за безбедност што беа одбиени од Министерството за труд минатиот октомври.
За семејствата на жртвите, овие статистики повеќе не се само бројки – тие се доказ за систем што ја ставал брзината на производство пред животите на оние на производствената линија, се заклучува во статијата на Грик Репортер.
(Фото: Vaija, Wikimedia)
