Аналитика
Група меѓународни корисници на WhatsApp поднесоа тужба во американски суд, обвинувајќи ја Мета за заблуда на корисниците во врска со приватноста на нејзиното енкрипција од крај до крај. Тужителите тврдат дека Мета може да пристапи до приватни пораки и покрај уверенијата дека разговорите остануваат целосно безбедни.
Поднесена во суд во Сан Франциско на 23 јануари, тужбата го опишува енкрипцијата на WhatsApp како „лажна“ и бара отштета од компанијата. Мета силно ги негира обвинувањата, нарекувајќи ги „лажни и апсурдни“.
Според тужбата од 51 страница, вработените во Мета и WhatsApp наводно можат да го заобиколат енкрипцијата од крај до крај на платформата за да ги читаат пораките на корисниците. Тужителите, од Австралија, Јужна Африка и Мексико, тврдат дека внатрешните системи им овозможуваат на вработените пристап до разговори со поднесување барање за „задача“ до инженерите на Мета.
Во тужбата се тврди дека откако ќе бидат одобрени, вработените можат да ги гледаат пораките поврзани со уникатниот идентификатор на корисникот преку внатрешен виџет, честопати со мал надзор. Понатаму се тврди дека пораките се појавуваат речиси во реално време и може да вклучуваат разговори за кои корисниците веруваат дека веќе ги избришале.
Сепак, жалбата не дава технички докази за да ги потврди овие тврдења. Нема потврдени технички докази што јавно покажуваат дека Мета може рутински да ги чита разговорите на WhatsApp и покрај енкрипцијата.
Тужителите посочуваат на наводни интерни практики и изјави на дојавувачи, но тие сè уште не се независно потврдени или докажани на суд.
ИЛОН МАСК: НЕ СТЕ БЕЗБЕДНИ, ДОЈДЕТЕ СИ X CHAT!
Мета ги отфрла тврдењата, се повикува на дизајнот на енкрипција
WhatsApp тврди дека неговото енкрипција од крај до крај гарантира дека само испраќачот и примачот можат да читаат пораки, бидејќи клучевите за енкрипција се чуваат исклучиво на уредите на корисниците. Мета вели дека не може да дешифрира или да пристапува до приватни разговори, повторувајќи дека тужбата погрешно го претставува начинот на кој функционира системот.
Случајот привлече внимание на социјалните медиуми, а извршниот директор на SpaceX, Елон Маск, коментираше дека „WhatsApp не е безбеден“ и тврдеше дека „дури и Signal е сомнителен“. Тој ги повика корисниците да се префрлат на X Chat, услуга за пораки лансирана од „xAI“ на X во ноември минатата година.
X Chat е промовиран како алтернатива фокусирана на приватноста, нудејќи функции како што се енкрипција од крај до крај, напредни контроли на пораки и унифицирано сандаче за прием што ги спојува постарите директни пораки со новиот систем за разговор.
ШТО ЗНАЧИ END-TO-END ENCRIPTION?
Шифрирање од крај до крај (end-to-end encription, E2EE) – e метод што апликацијата го користи за да ги обезбеди пораките – само испраќачот и примачот ги имаат криптографските клучеви потребни за дешифрирање на содржината. Тоа е основна техничка карактеристика на платформи како WhatsApp (изградена врз протоколот Signal), што значи дека серверите што пренесуваат пораки (вклучувајќи ги и оние што ги води Meta) нормално не можат да дешифрираат што корисниците испраќаат и примаат.
Тоа практично значи дека – кога испраќате порака, вашиот уред ја шифрира (ја меша во нечитлив код). Пораката останува шифрирана додека патува низ интернет и низ серверите на компанијата.
Независните експерти објаснуваат дека овој тип на шифрирање гарантира дека посредниците, вклучително и самиот WhatsApp, не треба да можат да читаат пораки при нормална употреба. Само уредот на примачот го има клучот потребен за да ја дешифрира и повторно да ја направи читлива, дури и ако некој ја пресретне – вклучувајќи го вашиот интернет провајдер, владини агенции, хакери, WhatsApp/Мета серверите. Сите тие ќе видат само кодиран текст, а не вистинската порака.
(Фото: Santeri Viinamäki, Wikimedia)
