ПЕНЗИОНИРАН САТЕЛИТ НА НАСА СЕ СПУШТА КОН ЗЕМЈАТА – Што ќе се случи со него?

По повеќе од една деценија тивко патување околу нашата планета, еден стар сателит на НАСА се подготвува за своето последно „слетување“. Вселенското летало, тешко околу 600 килограми, наскоро ќе се врати во атмосферата на Земјата, каде што најголемиот дел од него ќе изгори при огромните температури. Иако ваквите вести често звучат драматично, научниците уверуваат дека ризикот за луѓето на Земјата е речиси занемарлив.

Станува збор за сателитот „Ван Ален Сонда А“, кој НАСА го лансираше во август 2012 година како дел од амбициозна научна мисија. Заедно со својата „близначка“ сонда, тој имаше задача да ги истражува таканаречените Ван Аленови радијациски појаси – региони исполнети со високоенергетски честички кои се задржуваат во магнетното поле на Земјата. Овие појаси играат важна улога во заштитата на планетата од штетното зрачење од Сонцето и од космосот.

Мисијата првично требаше да трае околу две години, но сондите продолжија да собираат податоци многу подолго од очекуваното. Тие обезбедија вредни информации за таканареченото „вселенско време“ – феномени што можат да влијаат врз сателитите, комуникациските системи и дури и врз безбедноста на астронаутите. По речиси седум години работа, двете сонди беа исклучени во 2019 година откако им се потроши горивото.

Оттогаш „Ван Ален Сонда А“ продолжи да кружи околу Земјата, но постепено ја губеше висината на својата орбита. Со текот на времето, сателитите се соочуваат со слаб, но постојан отпор од горните слоеви на атмосферата, што полека ги „повлекува“ надолу. Последните години овој процес се забрза поради зголемената сончева активност, која ја проширува атмосферата и создава поголем отпор за објектите во орбитата.

Научниците првично проценуваа дека сателитот ќе остане во вселената најмалку до 2034 година, но новите услови значат дека неговото враќање доаѓа неколку години порано.

И покрај импресивната тежина од околу 600 килограми, поголемиот дел од леталото ќе изгори при повторното влегување во атмосферата. Само неколку мали фрагменти направени од поцврсти материјали би можеле да ја преживеат екстремната топлина. Според проценките на НАСА, шансата некој на Земјата да биде погоден од таков фрагмент е околу 1 спрема 4.200 – ризик што научниците го оценуваат како исклучително мал.

Дополнително, географијата работи во корист на безбедноста. Околу 71 процент од површината на Земјата е покриена со океани, што значи дека евентуалните остатоци најверојатно би паднале во вода или во ретко населени области.

Иако ваквите настани често предизвикуваат внимание, повторното влегување на стари сателити во атмосферата не е невообичаено. Всушност, тоа е природен крај на многу вселенски мисии. За научниците, враќањето на „Ван Ален Сонда А“ не е причина за паника, туку симболично затворање на една успешна мисија која значително придонесе за подобро разбирање на вселенската средина околу Земјата – знаење што ќе помогне идните мисии да бидат побезбедни и поефикасни.

(Фото: Unsplash)