Аналитика
Додека Брисел ги финализира деталите од новиот „Закон за индустриски забрзувач“, европската челична индустрија испрати јасна порака: ако Европската Унија навистина сака зелена и стратешки автономна економија, тогаш челикот мора да биде дел од правилата „Произведено во Европа“.
Европската комисија следната среда треба да го претстави пакетот со кој ќе се бара при користење на јавни средства да се дава предност на локално произведени производи во клучни стратешки сектори. Во фокусот се батерии, соларна и ветерна енергија, производство на водород, нуклеарна енергија и електрични возила. Сепак, останува неизвесно дали нискојаглеродниот челик ќе биде вклучен во оваа рамка.
Токму тоа е главната грижа на здружението на европските производители на челик „Еурофер“. Неговиот генерален директор, Аксел Егерт, смета дека поимот „локално“ мора да се толкува внимателно и ограничено на земји со слични регулаторни и еколошки стандарди како ЕУ. Според него, тоа би ги опфатило Велика Британија, како и Норвешка, Исланд и Лихтенштајн, кои се дел од единствениот европски пазар. Но, не и поширок круг земји од договорите за слободна трговија.
„Не можете да ги вклучите сите партнери од договорите за слободна трговија“, предупреди Егерт, посочувајќи дека региони како Блискиот Исток и Северна Африка, како и земји како Индија, Индонезија и Виетнам, треба да останат надвор од оваа дефиниција. Аргументот на индустријата е дека токму таму се создава прекумерен производствен капацитет и дека тие земји не ги следат истите строги стандарди за декарбонизација како европските компании.
Дополнителна тензија создава фактот што, според Егерт, најновиот нацрт на законот можеби ги отстранил специфичните барања за челик во рамките на одредбата „Произведено во Европа“. Тоа, според индустријата, би испратило погрешен сигнал во време кога европските челичарници инвестираат милијарди евра во технологии за намалување на емисиите.
Челичниот сектор предупредува дека без јасна поддршка за домашното производство на нискојаглероден челик, ЕУ ризикува да ги поткопа сопствените климатски цели. „Индија, Кина и САД купуваат национално и ги штитат своите индустрии“, потсетува Егерт. „Ако сакате да поттикнете инвестиции во декарбонизација, тогаш челикот мора да биде дел од оваа стратегија.“
Во меѓувреме, други индустрии, вклучително и автомобилскиот сектор, бараат поширока дефиниција што би ги вклучила и земјите од нивните синџири на снабдување, како Турција. Така, дебатата околу новиот закон не е само економска, туку и геополитичка – прашање за тоа колку затворена или отворена ќе биде европската индустриска политика во новата зелена ера.
(Фото: Unsplash)
