Аналитика
Соединетите Американски Држави се една од ретките големи глобални дестинации кои доживале годишен пад на меѓународниот туризам во 2025 и почетокот на 2026 година и тоа во времето кога повеќето други туристички центри покажуваат силно закрепнување, рекордни бројки на посетеност, па дури и проблеми со прекумрен туризам.
Овој пресврт предизвика загриженост кај туристичката индустрија, економистите и локалните бизниси, имајќи предвид дека секторот традиционално носи десетици милијарди долари приходи годишно.
Според податоците на туристичките асоцијации и економските анализи, бројот на меѓународни посетители во 2025 година се намалил за околу 4,2 проценти во однос на 2024 година. Ова е прв годишен пад по закрепнувањето од пандемијата. Во исто време, глобалниот туризам бележи раст од околу 4 проценти, што укажува на јасно разидување меѓу американскиот и светскиот пазар.
Проценките покажуваат дека САД изгубиле околу 11 милиони странски посетители во однос на очекувањата, како и приближно 50 милијарди долари туристичка потрошувачка.
ОД ГОЛЕМО ПОСТПАНДЕМИСКО ОПОРАВУВАЊЕ ДО ГОЛЕМ ПАД
Светскиот совет за патувања и туризам (WTTC) пресмета дека американската туристичка економија изгубила 12,5 милијарди долари од трошоците на странските посетители во 2025 година. Американската туристичка асоцијација предупредува на сериозни последици за вработувањето. Секторот поддржува околу 15 милиони работни места низ целата земја.
Овие бизниси водени од туризмот се најпогодени: луксузни хотели во градовите-порти (Њујорк, Лос Анџелес, Мајами, Сан Франциско), тематски паркови и одморалишта во Флорида и Калифорнија, луксузни ресторани во големите туристички центри, матични пристаништа во индустријата за крстарења.
Аналитичарите дел од причините ги поврзуваат со политиките на администрацијата на Доналд Трамп во неговиот втор мандат, вклучително и построги гранични проверки, рестриктивни визни режими, проширени забрани за патување за одредени земји и заострена реторика кон традиционалните сојузници и соседни држави. Овие фактори влијаеле врз перцепцијата на САД како помалку предвидлива и помалку „добредојдена“ дестинација.
Најизненадувачкиот развој се однесува на традиционално најголемиот изворен пазар – Канада.
Претседателот Трамп даде повеќекратни изјави за можната анексија на Канада или делови од неа, а канадското јавно мислење и однесувањето при патување се променија. Пристигнувањата на канадските туристи се намалија за целата 2025 година. Канаѓаните учествуваа со 28% од сите меѓународни посетители на САД во 2024 година. Ова е еднакво на приближно 20 милиони патувања. Економското влијание е големо. Флорида, пограничните држави и трговските дестинации на североисток страдаат најмногу.
Експертите од индустријата идентификуваат неколку фактори што создаваат непријателска средина за меѓународниот туризам: рекордно високи трошоци за патување за летови, сместување и такси за национални паркови, комплицирани и неизвесни процедури за влез како што се затемнувањата на ESTA и барањата за проверка на социјалните медиуми, агресивна политичка реторика кон традиционалните сојузници, особено Западна Европа.
Дел од причините веројатно лежат и во големите намалувања на буџетот за маркетинг на Brand USA. Оваа комбинација ги одвраќа патниците од Европа, Азија и новите пазари, кои патуваат на долги релации и кои трошат многу.
Податоците покажуваат дека меѓународниот туризам во САД силно се опоравувал по пандемијата и во 2024 година речиси се доближил до нивото од 2019 година. Сепак, во 2025 година трендот повторно се свртел надолу.
Во 2019 година САД примиле 79,6 милиони странски посетители. Во 2020 година, поради пандемијата, бројката паднала на 19,4 милиони. Следувало постепено закрепнување: 32,7 милиони во 2021, 60,5 милиони во 2022, 73,3 милиони во 2023 и 77,7 милиони во 2024 година. Во 2025 година бројот се намалил на 74,5 милиони.
Сличен тренд се забележува и кај туристичката потрошувачка, која од околу 240 милијарди долари во 2019 година, паднала на околу 90 милијарди во 2020, а потоа постепено се зголемувала, за во 2025 повторно да се намали на околу 180 милијарди долари според проценките.
КАНАЃАНИТЕ И ЕВРОПЕЈЦИТЕ ПОМАЛКУ ГИ ПОСЕТУВААТ САД
Канада, долго време најголемиот извор на меѓународни посетители во САД, забележа особено остри намалувања на бројот на туристи. Податоците од првите десет месеци од 2025 година покажуваат дека патувањата на Канада во САД се намалиле за околу 20% во однос на истиот период минатата година, а некои гранични држави како Њу Хемпшир пријавиле пад од дури 30%. Канадските посетители придонеле за повеќе од 20 милиони годишни посети и над 20 милијарди долари трошење, поддржувајќи околу 140 000 работни места во САД пред падот.
Повеќекратни извештаи за податоци за патувања укажуваат на значителен пад на резервациите и пристигнувањата од Западна Европа, при што земји како Обединетото Кралство, Германија и Шпанија забележаа особено голем пад на воздушниот сообраќај кон туристичкиот сектор во САД. Една анализа документираше пад од 17% во пристигнувањата на посетители од Западна Европа во март 2025 година во споредба со претходната година, делумно предизвикан од загриженоста во врска со условите за влез, граничниот надзор и перцепираната непријатност во политиката за безбедност и имиграција.
Европскиот туристички гигант TUI забележа пад на побарувачката за патувања во САД меѓу својата европска база на клиенти, при што патниците наместо тоа избираат дестинации на Блискиот Исток, Азија и Карибите. Додека целокупниот бизнис на TUI забележа добивки во другите сегменти, неговиот туризам во САД беше значително послаб, истакнувајќи како перцепциите за дестинацијата можат да ги обликуваат туристичките текови.
Падот во туризмот има широки економски импликации. Бизнис аналитичари и прогнозери предупредуваат дека кумулативните загуби во хотелите, авиокомпаниите, атракциите и малопродажбата поради понискиот влезен туризам би можеле да достигнат десетици милијарди долари, со потенцијални загуби на работни места во секторите поврзани со трошењето на странските посетители. Некои проценки предвидуваат дека САД би можеле да изгубат до 29 милијарди долари приходи од туризам во 2025 година во споредба со претходните очекувања за раст.
И покрај тоа што се домаќини на големи меѓународни настани како што ќе биде Светското првенство во фудбал во 2026 година, кое традиционално ја стимулира побарувачката за патувања и угостителство, експертите за туризам предупредуваат дека политичките перцепции и рестриктивните политики за влез би можеле да го намалат закрепнувањето доколку не се решат пошироките загрижености.
Промената, исто така, ги одразува пошироките промени во глобалните преференции за патување. Со зголемениот интерес за дестинации кои се сметаат за попријатни или постабилни, како што се одредени делови од Азија, Карибите и Европа, САД се соочуваат со конкуренција од пазари кои активно го промовираа растот на туризмот.
Ј.Д.
(Фото: Melissa Hillier – Disneyland Sleeping Beauty Castle, CC BY 2.0)
