Аналитика
Ова веќе не се пожари што се шират само во правецот на ветерот. Огнената стихија во југозападна Франција создава сопствени ветрови, виори и молњи, претворајќи го небото над регионот Бордо во огромна огнена бура. Феноменот познат како „пирокумулонимбус“ може дополнително да го забрза пожарот, да го промени неговиот правец и да предизвика нови жаришта далеку од првичниот фронт.
Франција и Шпанија во понеделникот, 27 јули, продолжуваат со една од најголемите операции за евакуација и гаснење пожари во поновата европска историја. Според француското Министерство за внатрешни работи, околу 220.000 луѓе биле евакуирани во Жиронд, а дополнителни 30.000 во областа Ланд. Во Шпанија, околу 76.000 луѓе ги напуштиле домовите, додека на уште 30.000 им било наредено да останат во затворен простор. Според овие податоци, повеќе од 320.000 жители и туристи во двете земји биле принудени да се евакуираат.
Најопасниот фронт во Франција е на само 15 километри од поширокото градско подрачје на Бордо. Пожарникарите цела ноќ работеле за да го спречат огнот да се приближи до населбите, а локалните власти предупредуваат дека станува збор за пожар со размери какви што досега не биле забележани во регионот.
Ноќта меѓу неделата и понеделникот донела прво мало олеснување. Префектурата на Жиронд соопштила дека ситуацијата останала генерално стабилна и дека не биле наредени нови евакуации. Тоа, сепак, не значи дека опасноста е помината. Пожарот изгорел површина приближно четирипати поголема од Париз, а во следните денови се очекува ново зголемување на температурите.
Француските пожарникари сега водат трка со времето. Во Бордо температурите кон крајот на неделата би можеле да достигнат 37 Целзиусови степени. Просечната максимална температура во Аквитанија во текот на јули изнесувала 32,2 степени, што е дури 7,3 степени над просекот за периодот од 1961 до 1990 година.
Од почетокот на годинава во Франција изгореле околу 115.000 хектари, соопшти Министерството за внатрешни работи. Во справувањето со кризата се користат авиони „Канадер“, „Даш“, хеликоптери и дополнителни летала обезбедени преку европскиот механизам за цивилна заштита. Во борбата со огнот животите ги загубија и двајца француски пожарникари.
Истовремено, Шпанија се бори со повеќе големи пожари во околината на Мадрид, Авила, Толедо и во автономната заедница Валенсија. Пожарот во провинцијата Авила зафатил повеќе од 50.000 хектари и шпанските власти го опишуваат како најголемиот шумски пожар во поновата историја на земјата. Во 2026 година во Шпанија досега биле регистрирани 32 големи пожари, кои опожариле повеќе од 152.000 хектари. Во истиот период лани биле зафатени околу 24.000 хектари.
Шпанскиот премиер Педро Санчез денеска го посетува командниот центар во Вал д’Уишо, во провинцијата Кастељон, каде што ќе се сретне со тимовите што ги координираат операциите за гаснење. Шпанските власти најавуваат и прогласување на најпогодените подрачја за зони тешко погодени од вонредна состојба, што ќе овозможи дополнителна државна помош.
Во Париз, францускиот претседател Емануел Макрон свика кризен состанок на Владата. Покрај спасувањето на населението и заштитата на Бордо, властите се обидуваат да ги ограничат последиците непосредно пред главната августовска туристичка сезона. Во Жиронд веќе се забранети детски летни кампови и организирани одмори за ранливи категории.
Експертите објаснуваат дека сегашната катастрофа е резултат на опасна комбинација: влажната зима создала голема количина растителна маса, а сушниот период и последователните топлотни бранови ја претвориле во лесно запаливо гориво. Западна Европа во јуни го забележа најтоплиот јуни откако постојат мерења, а екстремната жештина и недостигот од дожд значително го зголемија ризикот од пожари во Шпанија и во јужна Франција.
Засега огнот пред Бордо не напредувал во текот на ноќта, но целата операција останува на работ. Без дожд во прогнозата и со нов топлотен бран што се приближува, сегашното затишје може да биде само кратка пауза пред уште потешка фаза од кризата.
(Фото: Wikimedia Commons)
