Аналитика
Семејството Бичер, од Турција, го заврши својот летен одмор со одмор во северен Кипар, познат по своите песочни медитерански плажи. Додека пловеа кон дома, се случи катастрофа. Немирно море го погоди нивниот ферибот, превртувајќи го бродот на страна и оставајќи ги неговите 267 патници да се борат за живот.
Во метежот пред да пристигнат спасувачите и бродот да потоне, две од трите деца на семејството се лизнале од рацете на своите родители во морето.
„Скршени сме“, изјави нивниот татко, Хајри Бичер, за „Њујорк тајмс“ во понеделник пред пристаништето Киренија, каде што чекаше вести за судбината на своите деца.
Фериботот се преврте и потона во недела, кратко по заминувањето од Киренија, позната како Гирне на турски, кон пристаништето Тасуџу во јужна Турција. Властите во северен Кипар соопштија дека осум патници загинале, а 20 сè уште се водат како исчезнати, што укажува дека бројот на жртви може да се зголеми.
Преживеани, роднини и спасувачи интервјуирани од „Тајмс“ и од турски и севернокипарски новински агенции, како и преглед на видеа снимени на бродот пред да потоне, прикажаа слика на хаос на фериботот додека брановите силно го удираа, оштетувајќи го бродот и испраќајќи морска вода во кабината.
Патниците брзаа кон излезите, рекоа тие, наоѓајќи некои од нив заглавени, и скокаа во морето или се качуваа во сплавови за спасување или на врвот на фериботот, со надеж дека спасувачите ќе стигнат до нив пред да потоне.
Видеата и сведоштвата, исто така, сугерираа дека безбедносните пропусти можеби ја направиле таквата несреќа поверојатна и, откако бродот бил оштетен, посмртоносна.
Исплашени од насилното нишање на фериботот, патниците рекоа дека го молеле екипажот да се врати назад, но тие одбиле. Откако бродот бил оштетен, патниците се мачеле да најдат елек за спасување и сплавови, рекоа тие, а некои се обиделе да избегаат низ вратите што не се отвориле.
Некои локални морнари се прашуваа дали фериботот воопшто требало да го напушти пристаништето. Неговото заминување, првично закажано за сабота, беше одложено поради немирно море, соопштија локалните власти.
Фират Генџер, кој управува со објектите за водни спортови во хотелот „Лордс Палас“ на северниот кипарски брег, рече дека бил изненаден кога гледал од хотелот како фериботот се насочува кон немирно море.
Набргу потоа, се присети тој, видел како се распоредуваат чамците за спасување. Тој рече дека ја известил крајбрежната стража и се упатил кон фериботот со својот чамец. Затекнал некои патници чучнати на делот од бродот што сè уште бил над вода, а други во морето викаат за помош. „За луѓето што бea во водата, тоа беше тотален хаос и борба за опстанок“, рече тој. „Некои од нив носеле елеци за спасување, некои не, а некои дури и не знаеле да пливаат.“
Тој и неговиот екипаж се фокусирале на семејствата со деца, рече тој, земајќи 55 лица на бродот пред да го достигнат капацитетот и да се вратат на копно. Дизел горивото кое истекувало од резервоарите на фериботот во водата и ги обложило телата на некои од патниците, што го отежнувало нивното извлекување од морето. „Никогаш не сум видел ваква катастрофа“, рече г-дин Генчер, 47, кој плови по водите во областа 25 години.
Несреќата со ферибот го обви во тага северен Кипар, етнички турски отцепен регион чие барање за државност е признато само од Турција. Администрацијата на северен Кипар прогласи тридневна жалост и отвори кривична истрага.
Четиринаесет осомничени, вклучувајќи го капетанот на фериботот и други членови на екипажот, се појавија на суд во понеделник, според „Биргун Кибрис“, новински медиум од северен Кипар. Деветмина беа задржани во тридневен притвор под сомнение за „предизвикување смрт поради небрежност и невнимание“, а петмина беа ослободени. Двајца дополнителни осомничени сè уште не се појавиле пред судија.
Ахмет Аслан Ѓултер, адвокат што ја застапува компанијата за фериботи „Фило Маритим“, во изјава рече дека ќе бидат преземени сите потребни чекори за да се утврди што се случило и да се идентификуваат „сите лица или институции што можат да сносат вина или одговорност“.
Крајбрежната стража на северниот Кипар и Турција распоредија чамци и хеликоптери за спасување на преживеани и пребарување на околните мориња за исчезнатите. Во близина на пристаништето во Киренија, вознемирените роднини чекаа вести за своите најблиски и информации од властите.
„Кажете ни каде се!“ извикуваа некои од нив кон конвој службени автомобили што се оддалечуваа.
„Ова е ужасно чувство“, рече Фунда Кајлак, тетка на децата од семејството Бицер кои сè уште се водат како исчезнати. Таа и други роднини пребаруваа низ целиот остров за траги од исчезнатите деца, рече таа. „Мислиме дека можеби не се живи, но кажете ни дали се мртви“, рече таа.
Во близина, Мерјем Курт, 84, чекаше вести за својот син Исмаил, обезбедувач и татко на тинејџер, кој беше на фериботот. „Ако даде Бог, ќе го спасат“, рече таа. „Барем сакам да знам каде е.“
Туфан Ерхурман, претседателот на северен Кипар, во понеделник изјави дека од неделата не се пронајдени нови тела. Разговарајќи со роднините на исчезнатите во пристаништето во Киренија, тој рече дека два брода со роботи кои можат да нурнат 500 метри под површината за да стигнат до потонатиот ферибот ќе пристигнат во вторник.
Многу од патниците на бродот беа жители на северен Кипар. Други дојдоа од Турција. Еден од нив бил турист од Иран.
Ефе Мултиџи, преживеан, изјави за турскиот новински канал CNN Turk дека откако фериботот го напуштил пристаништето, почнал силно да се ниша горе-долу, удирајќи по брановите. Во еден момент, бродот како да скокнал во воздух и се спуштил толку силно што еден дел се скршил и водата се влеала во кабината, принудувајќи ги патниците да брзаат кон излезите. Некои се качиле на бродот додека се навалувал на страна или скокале во сплавови за спасување или во морето.
„Некои луѓе не можеле да најдат појаси за спасување“, рече г-дин Мултиџи. „Беа принудени да скокаат без нив. Не можеле да најдат ниту елеци за спасување. Имало и такви што скокнале без елеци за спасување.“
Г-дин Мултиџи на крајот пронашол елек за спасување и се качил на надувувачки чамец, изјавил тој за новинскиот канал, но тој не можел да ги превезе сите што се обидувале да излезат од бродот.
Турската енклава опфаќа приближно една третина од Кипар, на север од островот, и се смета за окупирана територија од меѓународно признатата влада во Никозија.
Турската војска ја окупираше областа во 1974 година, поради насилство меѓу етничкото грчко и турско население на островот. Во 1983 година, северен Кипар се прогласи за независна турска република.
(Фото: Rough sea by Ian Capper, CC BY-SA 2.0)
