Аналитика
Научниците и економските експерти предупредуваат дека неодамнешните големи климатски промени како „Супер Ел Нињо“ би можеле да имаат големо влијание врз инфлацијата и порастот на цените на храната во услови на економски кризи.
Предупредувањето од економистите и климатските научници истакнуваат дека се влошува кризата, односно дека циклусот „Супер“ Ел Нињо од 2026 до 2027 година се судира со сериозни геополитички триења.
Според финансиските институции како Голдман Сакс и УниКредит, економските последици од оваа временска аномалија би можеле да траат до втората половина на 2028 година.
Главниот економски шок се врти околу „ефектот на задоцнување“, што значи дека производството на култури се потпира на многу распоредени, сезонски распореди за садење, одгледување и берба.
Екстремните временски суши и поплави што се случуваат сега ги нарушуваат тековните циклуси на раст, но резултирачкиот недостиг трае со месеци за да се филтрира низ пазарите на големо, мрежите за преработка и конечно да стигне до полиците на супермаркетите.
Ова доаѓа во време кога глобалните синџири на снабдување доживуваат „телеконекции“ – феномен каде што еден климатски настан предизвикува истовремени неуспеси на земјоделските култури на повеќе континенти.
Бидејќи современиот прехранбен систем во голема мера се потпира само на неколку основни култури, дури и малите прекини во снабдувањето се претвораат во непропорционално големи, повеќегодишни ценовни шокови за потрошувачите ширум светот.
Опишувајќи го, неформално, како „Супер“ или „Годзила“ Ел Нињо, Националната океанска и атмосферска администрација на САД (NOAA) минатиот месец потврди дека условите за затоплување се зацврстуваат во Пацификот и дека постои 63% шанса температурите на површината на морето да надминат 2 Целзиусови степени над нормалата подоцна оваа година.
Во време кога домаќинствата низ целиот свет веќе го чувствуваат ударот од зголемените трошоци за живот, експертите велат дека екстремниот Ел Нињо би можел дополнително да го зголеми притисокот. Изгледите за обновен инфлациски шок ги потресуваат и централните банки, зголемувајќи ја загриженоста дека каматните стапки би можеле да се одржат на покачени нивоа.
„Ел Нињо ја враќа „климатската инфлација“ на дневен ред“, напишаа аналитичарите во италијанската банка UniCredit во истражувачка белешка.
Ел Нињо би можел да додаде нов слој на притисок подоцна оваа година, бидејќи ги засилува ефектите од глобалното затоплување. Аналитичарите предупредуваат: „Неодамнешните топлотни бранови во Европа се потсетник дека климатската основа веќе се менува“.
Покрај тоа, природниот феномен има историја на влијание врз жетвите и мрежата за снабдување со храна.
Пред повеќе од еден век, Ел Нињо, кој веројатно би бил најжестокиот досега, предизвика катастрофални суши низ Кина, јужна Африка, Бразил, Египет и Индија. Предизвикувајќи услови на глад во ситуација влошена од колонијалното владеење, милиони луѓе беа убиени, вклучувајќи повеќе од 6 милиони луѓе во Индија во периодот 1876-78 година.
Имено, настаните на Ел Нињо во периодот 1981-82, 1996-97, 2015-16 и 2023-24 година беа едни од најсилните досега.
Сепак, проекциите на NOAA покажуваат дека циклусот 2026-27 година би можел да биде уште потежок – зголемувајќи го ризикот од суши и поплави што ќе ги погодат жетвите и снабдувањето со храна низ целиот свет.
