Аналитика
Образованието како темел на општествениот развој повторно се најде во фокусот на јавноста, со најавата за нов закон за високо образование кој има за цел да внесе системски промени и да го подобри квалитетот на академскиот сектор во земјата. Новото законско решение, најавено од Владата, претставува обид за надминување на долгогодишните предизвици и создавање современ и конкурентен универзитетски систем.
„Образованието е најмоќното оружје кое можете да го искористите за да го промените светот“, истакна премиерот Христијан Мицкоски, нагласувајќи дека токму оваа област не смее да биде предмет на импровизација. Според него, образованието претставува фундамент врз кој се гради секое општество, а погрешните политики во овој сектор оставаат последици што ги чувствуваат цели генерации.
На заедничка прес-конференција со министерката за образование и наука Весна Јаневска и ректорите на државните универзитети, беше потенцирано дека новиот предлог-закон е резултат на широк дијалог со академската заедница. Како што беше нагласено, станува збор за решение што има за цел да одговори на реалните предизвици и да отвори нови перспективи за студентите и универзитетите.
Премиерот посочи дека пристапот на Владата се темели на партнерство, а не на наметнување. Тој оцени дека претходното законско решение од 2018 година предизвикало стагнација во високото образование, наведувајќи намалени критериуми за напредување, послаба научна продукција и недоволна финансиска поддршка. Во изминатиот период, како што рече, недостасувала сериозна евалуација на состојбите, што ја нагласува потребата од реформи.
Новиот закон предвидува повеќе значајни новини насочени кон унапредување на системот. Меѓу нив се приоритет при вработување на најдобрите студенти на државните универзитети, воведување нов модел на финансирање и зголемена финансиска поддршка за високообразовните институции. Буџетот за универзитетите е проектиран на 7,5 милијарди денари, со тенденција на понатамошен раст.
Дополнително, се предвидува засилен фокус на научноистражувачката дејност и меѓународната афирмација на домашните научни трудови, со цел македонските универзитети повторно да се позиционираат како центри на квалитет и иновации.
Министерката Јаневска истакна дека во подготовката на законот биле вклучени сите релевантни чинители и дека во неговиот текст се вградени конструктивните забелешки од јавните дебати одржани на универзитетите. Целта, според неа, е да се врати довербата во домашниот образовен систем и да се создадат услови младите да ја градат својата иднина во земјата.
Со најавените измени, новиот закон за високо образование се позиционира како клучен чекор кон модернизација на академскиот сектор. Дали предложените решенија ќе донесат суштински подобрувања, ќе покаже нивната практична примена и ефектите врз квалитетот на образованието и научниот развој во годините што следуваат.
