Аналитика
Помалку пренесена електрична енергија, а значително повеќе пари за нејзиниот пренос. Ваква слика произлегува од барањето на државниот МЕПСО за тарифите што треба да важат во 2027 година. Компанијата бара речиси двојно зголемување на цената на својата услуга, со што се отвора прашањето кои трошоци ќе бидат признаени и колкав дел од нив на крајот ќе падне на товар на потрошувачите.
МЕПСО до Регулаторната комисија за енергетика (РКЕ) доставил барање за зголемување на тарифата за пренос од сегашните 0,3018 на 0,5966 денари за киловат-час, односно за 97,68 проценти.
Но, според податоците од тарифните пресметки, компанијата за 2027 година бара регулиран приход од околу 3,39 милијарди денари, наспроти одобрените 1,88 милијарди денари за 2026 година. Истовремено, планираната количина електрична енергија на излез од преносната мрежа се намалува од 6,24 на околу 5,68 милијарди киловат-часови.
Тоа значи дека МЕПСО бара околу 80 проценти поголем регулиран приход, додека предвидениот обем на пренесена електрична енергија е за приближно девет проценти помал.
Оваа разлика сама по себе не докажува дека барањето е неоправдано. Трошоците за одржување, модернизација, инвестиции и функционирање на преносната мрежа не зависат исклучиво од количината пренесена струја. Сепак, токму нивната оправданост ќе треба да биде предмет на оценување од РКЕ.
Одлуката е важна бидејќи граѓаните преку своите сметки не ја плаќаат само произведената електрична енергија, туку и услугите за нејзин пренос и дистрибуција. Сепак, бараното зголемување од 97,68 проценти се однесува само на тарифата на МЕПСО, а не на целата сметка.
Во постапката за тарифите за 2027 година вклучени се и другите енергетски компании. Електродистрибуција треба да ги утврди трошоците поврзани со загубите во мрежата, додека важна непозната останува и цената по која ЕСМ ќе ја продава електричната енергија на универзалниот снабдувач ЕВН Хоме.
Засега станува збор за барања, а не за одобрени цени. Регулаторната комисија треба да утврди кои расходи се оправдани и колкав приход им е неопходен на операторите за сигурно функционирање на електроенергетскиот систем.
Затоа, пред да се пресметува колку ќе поскапат сметките од јануари, останува поважното прашање: зошто за помал планиран обем на пренос МЕПСО бара толку значително зголемување на приходите и колкав дел од тоа барање РКЕ ќе го прифати?
