ОН СО ПРЕДУПРЕДУВАЊЕ ДО СВЕТОТ: Ел Нињо може да биде најсилниот во последните 40 години – се закануваат суши, поплави и поскапување на храната
1024
Време зa читање:4минути
Светот се соочува со можноста за еден од најсилните климатски феномени Ел Нињо досега регистрирани. Светската метеоролошка организација (СМО) при Обединетите нации предупреди дека температурата на површината на Тихиот Океан во периодот од ноември 2026 до јануари 2027 година би можела да достигне дури 3,8 Целзиусови степени над просекот, што би претставувало исклучително силен Ел Нињо, со потенцијално сериозни последици за земјоделството, снабдувањето со вода, здравјето и светската економија. Според предупредувањето на Обединетите нации, околу 50 милиони луѓе би можеле да се соочат со зголемен ризик од глад поради климатските нарушувања што ги предизвикува Ел Нињо. ОН, исто така, предупреди дека феноменот би можел да има разорни последици за ранливите заедници, особено во делови од Африка, Азија и Латинска Америка.
Предупредувањето беше објавено на 21 октомври, кога генералната секретарка на СМО, Селесте Сауло, оцени дека актуелниот феномен би можел да достигне сила без преседан во последните четири децении метеоролошки мерења. Според прогнозите, Ел Нињо ќе го достигне својот врв во декември, но неговите последици ќе продолжат да се чувствуваат и во 2027 година. „Сегашниот настан Ел Нињо би можел да биде без преседан по својата јачина. Тој буквално излегува надвор од границите на графиконите за следење што ги користиме во изминатите четири децении“, изјави Сауло, на прес-конференција во Женева. „Ел Нињо ќе го достигне својот врв кон крајот на 2026 година, но неговите последици ќе се чувствуваат уште долго по тоа“, изјави таа.
Според Сауло, најновите глобални сезонски климатски ажурирања на Светската метеоролошка организација (СМО) предвидуваат дека температурите на површината на морето во тропскиот дел на Тихиот Океан – епицентарот на „Ел Нињо“ – би можеле да се искачат до 3,8°C над просекот во периодот од ноември до јануари, што значително отстапува од вообичаените вредности за „Ел Нињо“. „Ова ќе има далекусежни последици врз временските обрасци ширум светот“, рече Сауло.
Овој природен временски феномен ќе донесе повисоки температури во поголемиот дел од планетата, соопшти агенцијата на ОН за време и клима, при што неговото влијание дополнително ќе ги засили ефектите од климатските промени предизвикани од човекот.
На Сауло ѝ се придружи Том Флечер, шефот за хуманитарна помош при ОН. „Денес упатуваме заеднички повик за итно и координирано превентивно дејствување... Не можеме да го запреме ’Ел Нињо‘, но можеме да спречиме многу од неговите најтешки последици по луѓето“, рече таа.
Станува збор за природен климатски феномен предизвикан од невообичаено затоплување на водите во централниот и источниот дел на екваторијалниот Тихи Океан. Иако настанува илјадници километри од Европа, Ел Нињо може да ги промени температурите и распоредот на врнежите во голем дел од светот, предизвикувајќи екстремни суши во едни региони и обилни дождови и поплави во други.
Најголеми ризици се очекуваат во делови од Африка, Азија, Латинска Америка и Пацификот. Покрај директните штети од екстремните временски појави, СМО предупредува и на прекини во земјоделското производство, недостиг од вода и дополнително влошување на прехранбената несигурност. Во најранливите подрачја постои и зголемен ризик од ширење заразни болести, особено таму каде што здравствените системи се слаби.
Последиците може да се почувствуваат и на светските пазари. Сушите и поплавите во големите земјоделски региони можат да ги намалат приносите, да го нарушат транспортот и да создадат дополнителен притисок врз цените на храната. За економиите зависни од увоз, меѓу кои е и македонската, ризикот е пренесување на дел од овие поскапувања преку меѓународните пазари. Сепак, тоа е можен економски ефект, а не потврдена прогноза за нов бран инфлација. „Не можеме да го запреме Ел Нињо, но можеме да спречиме многу од неговите најтешки последици врз луѓето“, порача Сауло, повикувајќи ги владите и меѓународните хуманитарни организации навреме да ги искористат климатските прогнози.
Според претходните процени на СМО, речиси е сигурно дека Ел Нињо ќе продолжи најмалку до февруари 2027 година. Метеоролозите, сепак, нагласуваат дека неговата исклучителна сила не значи автоматски дека секоја земја ќе се соочи со рекордни температури или катастрофални временски непогоди. Конкретните последици зависат од регионалните климатски услови и од други атмосферски фактори.
За Македонија засега нема конкретна прогноза за директните последици од овој Ел Нињо. Сепак, неговото влијание врз глобалното земјоделско производство и цените на основните прехранбени производи претставува економски ризик што ќе треба внимателно да се следи во наредните месеци.
Аналитика
Светот се соочува со можноста за еден од најсилните климатски феномени Ел Нињо досега регистрирани. Светската метеоролошка организација (СМО) при Обединетите нации предупреди дека температурата на површината на Тихиот Океан во периодот од ноември 2026 до јануари 2027 година би можела да достигне дури 3,8 Целзиусови степени над просекот, што би претставувало исклучително силен Ел Нињо, со потенцијално сериозни последици за земјоделството, снабдувањето со вода, здравјето и светската економија. Според предупредувањето на Обединетите нации, околу 50 милиони луѓе би можеле да се соочат со зголемен ризик од глад поради климатските нарушувања што ги предизвикува Ел Нињо. ОН, исто така, предупреди дека феноменот би можел да има разорни последици за ранливите заедници, особено во делови од Африка, Азија и Латинска Америка.
