Аналитика
Кога емоциите носат одлуки: лекција од фудбалот за инвеститорите
На околу 30 минути пред крајот на фудбалскиот натпревар меѓу Египет и Аргентина, во Вибер групата на порталот Пари беше поставена анкета со едноставно прашање: кој ќе биде победникот?
Важно е што анкетата не започна од „нула“, туку во момент кога Египет веќе имаше гол предност. И покрај тоа, дел од учесниците веруваа дека Египет ќе ја зачува предноста, додека други очекуваа пресврт на Аргентина — сè додека новиот гол на Египет не ја промени перцепцијата кај дел од гласачите.
На почетокот, секој гласаше според своето очекување, симпатија или моментална проценка. Но, набрзо Египет го зголеми водството на два гола разлика. Во тој момент се случи нешто многу интересно: дел од учесниците ја сменија својата одлука и гласаа за победа на Египет.
Зошто? Затоа што моменталната слика изгледаше убедливо. Египет водеше, резултатот создаваше чувство дека победникот е веќе познат, а одлуката изгледаше „логична“.
Но, само десетина минути подоцна следуваше пресврт. Аргентина постигна три гола и на крајот победи.
Ова не е приказна само за фудбалот. Ова е приказна за пазарната психологија.
Истото често се случува и кај инвеститорите при купување или продавање акции. Кога цената на некоја акција расте, многумина влегуваат во инвестицијата затоа што веруваат дека растот ќе продолжи. Кога цената паѓа, дел од инвеститорите панично продаваат, убедени дека загубата ќе биде уште поголема.
Во двата случаи, одлуката не се носи врз основа на анализа, туку врз основа на моментална емоција.
Инвеститорите најчесто грешат кога:
– купуваат само затоа што „сите купуваат“;
– продаваат само затоа што цената моментално паѓа;
– ја менуваат стратегијата поради краткорочен настан;
– носат одлуки под влијание на страв, возбуда или притисок;
– веруваат дека моменталниот резултат е сигурна слика за крајниот исход.
Берзата, како и фудбалот, знае да има пресврти. Разликата е во тоа што на пазарот, секоја избрзана одлука може да значи реална финансиска загуба.
Затоа, добриот инвеститор не реагира на секој „гол“ на пазарот. Тој ја следи целата игра. Ги анализира податоците, ја разбира компанијата, го проценува ризикот и знае зошто купува или продава.
Најголемата грешка не е во тоа што некој погрешно ќе ја процени насоката на пазарот. Најголемата грешка е кога одлуката се носи без план.
Фудбалскиот натпревар трае 90 минути. Инвестирањето трае многу подолго. А токму затоа, трпението, дисциплината и анализата често вредат повеќе од брзата реакција.
Кире Атанасов
Преземањето на авторски содржини (текстови и фотографии) од оваа страница е дозволено само делумно и важат условите опишани на следниот линк.
