Аналитика
Во време кога летањето е секојдневие за милиони луѓе, прашањето за безбедноста останува тивка, но суштинска грижа за секој патник. Токму затоа годишните рангирања на AirlineRatings.com привлекуваат огромно внимание, не поради сензационализам, туку поради фактот што се базираат на строга анализа, бројки и долгорочни перформанси. За 2026 година, специјализираната глобална платформа ги објави листите на 25-те најбезбедни авиокомпании со целосна услуга и 25-те најбезбедни нискобуџетни превозници, оценувајќи вкупно 320 авиокомпании ширум светот.
Годинава, вниманието го привлече историскиот пресврт на самиот врв. Etihad за првпат ја освои титулата најбезбедна авиокомпанија со целосна услуга, станувајќи и првата авиокомпанија од Персискиот Залив што се искачила на првото место. Според извршната директорка на AirlineRatings.com, Sharon Petersen, оваа победа не е резултат на еден фактор, туку на внимателно граден систем: млада и модерна флота, напредни решенија во пилотската кабина со посебен фокус на управување со турбуленции, историја без фатални несреќи и најниска стапка на инциденти по лет меѓу сите рангирани компании.
Сепак, Petersen нагласува дека најважната порака од листата не е кој е прв, туку колку се мали разликите меѓу најдобрите. Помалку од четири поени ги делат позициите од првото до 14-тото место, а разликата меѓу првото и шестото место во категоријата со целосна услуга изнесува само 1,3 поени. Според неа, ваквите бројки покажуваат дека класичните рангирања понекогаш можат да создадат погрешна слика и дека сите авиокомпании во Топ 25 всушност припаѓаат на светската елита на безбедноста. Тврдењата дека некои се „значително побезбедни“ или „поопасни“ од други се, како што вели, неточни и сензационалистички.
Методологијата на AirlineRatings останува во голема мера конзистентна од година во година и ги зема предвид стапката на инциденти во однос на бројот на летови, возраста на флотата, сериозните безбедносни настани, обуката на пилотите и резултатите од меѓународните ревизии. Она што е ново за 2026 година е засилениот фокус на превенцијата од турбуленции, кои и натаму се водечка причина за повреди за време на летовите. Во таа смисла, учеството во програмата IATA Turbulence Aware, транспарентноста во известувањето и независните безбедносни ревизии добиваат поголема тежина од кога било.
Зад Etihad, листата на најбезбедни авиокомпании со целосна услуга ја пополнуваат добро познати имиња како Cathay Pacific, Qantas, Qatar Airways, Emirates, Air New Zealand, Singapore Airlines и Lufthansa, но и компании кои бележат значајни камбек приказни. Singapore Airlines, на пример, се враќа во Топ 25 откако лани беше изоставена поради сериозен инцидент поврзан со турбуленција, по што следеа темелни проверки и унапредувања на безбедносните и тренинг-процесите. Истовремено, STARLUX и Fiji Airways за првпат се појавуваат на оваа елитна листа, што укажува на растечката глобална рамнотежа во авијациската безбедност.
Во категоријата на нискобуџетни авиокомпании, HK Express втора година по ред го зазема првото место. Според Petersen, комбинацијата од исклучително модерна флота, речиси совршена безбедносна ревизија и екстремно ниска стапка на инциденти ја издвојува компанијата, особено ако се земат предвид строгите стандарди за пријавување инциденти во Хонг Конг. Листата дополнително е значајна и поради вклучувањето на Spring Airlines China, првата кинеска авиокомпанија што влегла во рангирањето на AirlineRatings, како и силниот напредок на airBaltic во Топ 10.
Иако сите авиокомпании на листите пријавиле одредени инциденти во последните две години – од удари на опашката при слетување до помали пожари или гаснење на мотор – бројките зборуваат сами за себе. Реалната стапка на инциденти по лет се движи помеѓу 0,002 и 0,09, што се смета за исклучително ниско ниво на ризик за индустрија што опслужува милиони летови годишно.
Заклучокот на AirlineRatings е јасен и охрабрувачки за патниците: во современата авијација, безбедноста повеќе не се дефинира преку изолирани настани, туку преку долгорочна конзистентност, силна култура на безбедност, способност за адаптација и ефикасно управување со ризици. Разликите меѓу најдобрите авиокомпании се минимални, а водечките светски превозници денес работат според речиси идентични, исклучително високи стандарди.
(Фото: Unsplash)
