Аналитика
Европската унија би можела да ги задржи средствата од 1,6 милијарди евра заеми и грантови за Србија, откако Белград донесе закони што „ја нарушуваат довербата“ во неговата посветеност на владеењето на правото, изјави комесарот за проширување на блокот.
Реформите за централизација на судството што стапија на сила оваа недела предизвикаа критики од судиите и обвинителите кои ги сметаат за зајакнување на власта на претседателот Александар Вучиќ, ослабување на борбата против организираниот криминал и поткопување на обидот на Србија да се приклучи на ЕУ.
„Овие амандмани ја еродираат довербата. Станува потешко за оние во Брисел кои се подготвени да напредуваат со Србија да го изнесат својот став“, изјави комесарката за проширување на ЕУ, Марта Кос, во коментари испратени по е-пошта до Ројтерс доцна во четвртокот.
Таа предупреди дека неодамнешните законски измени „ја нагризуваат довербата“ меѓу претставниците на ЕУ
Реформите, кои централизираат делови од судството, предизвикаа критики од судиите и обвинителите кои тврдат дека би можеле да ја зајакнат претседателската контрола врз правниот систем, да ги ослабнат напорите против корупцијата и да го забават напредокот на Србија кон членството во ЕУ.
Српските власти ги бранеа промените, велејќи дека новите закони имаат за цел да ја подобрат ефикасноста на судството преку поедноставување на процесите на донесување одлуки.
Србија, која ги започна преговорите за пристапување во ЕУ во 2014 година, се соочува со постојани критики за корупцијата и институционалната независност. По критиките за реформите, Србија побара од Венецијанската комисија на Советот на Европа да го преиспита законодавството.
Официјалните претставници на ЕУ изјавија дека финансиската поддршка во рамките на планот за раст е поврзана со условите за владеење на правото, што значи дека одлуките за финансирање би можеле да зависат од идните законски измени.
Судските реформи вклучуваат ограничување на мандатот на главните јавни обвинители и давање поголеми овластувања над судиите на претседателите на судови – одговорни за судската администрација. Критичарите стравуваат дека реформите ќе ја поткопаат независноста на судиите и ќе ги загрозат случаите на корупција на високо ниво што ги надгледува Јавното обвинителство за организиран криминал.
(Фото: Bestalex, CC)
