Зголеменото влијание на пандемијата на коронавирус, во комбинација со војната во Украина, зголемената инфлација и трошоците за енергија и гориво, ја направија 2022 година предизвикувачка година за продажба на автомобили. Но, продажбата на електрични автомобили беше практично недопрена и всушност собори нов рекорд во Европската унија, според бројките објавени овој месец од страна на Европската асоцијација на производители на автомобили (ACEA).
АПВ ЗА ПРВПАТ ГИ НАДМИНА ВОЗИЛАТА НА ФОСИЛНИ ГОРИВА
Заедно, алтернативните возила за погон (АПВ) заземаа повеќе од половина од пазарот на автомобили во ЕУ во последниот квартал од 2022 година (53,1 отсто), со вкупно регистрирани повеќе од 1,3 милиони автомобили.
АПВ се возила кои или не согоруваат традиционални фосилни горива добиени од нафта, како што се бензин и дизел, или кои користат хибриден систем кој се напојува со мотор од фосилни горива поддржан од обновлив извор на енергија, како што се електричните батерии.
Во квартална смисла, Здружението рече дека тоа е прв пат АПВ-а да ја надминат продажбата на возила на бензин и дизел.
Електричните возила со батерии (BEV) – чисто електрични возила – исто така соборија рекорди во 2022 година, земајќи 12,1 отсто од вкупниот пазарен удел, во споредба со 9,1 отсто во 2021 година или 1,9 отсто во 2019 година.
ГЕРМАНИЈА-НАЈГОЛЕМ ПАЗАР ЗА ЕЛЕКТРИЧНИ ВОЗИЛА
Ниту хибридните автомобили не поминаа премногу лошо, постигнувајќи вкупен пазарен удел од 22,6 отсто, што претставува зголемување од 22,2 отсто во споредба со истиот период во 2021 година.
Последниот квартал од 2022 година – референтниот период што ACEA го користи во извештајот – беше особено робустен за пазарот BEV, кој забележа најголем раст.
Од периодот октомври до декември, регистрациите во ЕУ на нови електрични автомобили со батерии се зголемија за 31,6 отсто, продавајќи вкупно 406.890 единици.
Поголемиот дел од пазарите на ЕУ забележаа раст за Електричните возила со батерии, особено Германија регистрирајќи 198.293 продадени единици. Второто место го зазеде Франција со продадени 62.155 примероци, а Шведска трета со 37.013 регистрирани продажби.
Земјите со најсиромашни вкупни Електрични возила со батерии беа Кипар, со само 108 продадени нови единици во 2022 година, Естонија (202 единици) и Бугарија (325 единици).
Кипар, сепак, со своите скромни бројки, забележа најзначајно зголемување на продажбата на Електричните возила со батерии во споредба со 2021 година (671,4 отсто повеќе), следен од Летонија (199,2 отсто) и Шведска (84,3 отсто).
Пред точно десет години, само 0,5 отсто од целиот автомобилски пазар беше составен од електрични автомобили (BEV и plug-in хибридни електрични возила или PHEV).
АВТОМОБИЛИТЕ НА БЕНЗИН И ДИЗЕЛ СЕ ПОМАЛКУ БАРАНИ
Во извештајот се вели и дека бензинските и дизел автомобилите постепено губат позиции. Сепак, заедно, тие сочинуваа повеќе од половина од продажбата на автомобили во ЕУ во 2022 година со 52,8 отсто (16,4 отсто и 36,4 отсто соодветно).
Продажбата на дизел возила забележа надолен тренд, опадна за 19,7 отсто, а особено остро се почувствува во Франција и Белгија.
Во двете земји, се зголемува бројот на зони со ниски емисии кои спречуваат дизел возила да циркулираат.
„Клиентите се повеќе информирани денес, имаме многу, многу помалку клиенти кои доаѓаат во застапништвото и бараат дизел, бидејќи знаат дека наскоро ќе биде забрането“, објасни Аликс Кутурие, советник за продажба во Autothivolle, група за застапни возила во Франција.
„Цените на горивата исто така пораснаа над 2 евра за литар. Сега споредете го тоа со електричен автомобил кој чини околу 1,80 € за 100 километри, со вклучено полнење и одржување. Не треба да правите големи пресметки за да сфатите дека е многу поудобно“.
Во Франција веќе е забрането одредени модели на дизел и бензин да циркулираат во одреден број градови. Лион, на пример, дом на Euronews, целосно ќе го забрани дизелот и голем дел од бензинските автомобили во 2026 година.
ЗАБРАНА ЗА ВОЗИЛА СО ФОСИЛНИ ГОРИВА ОД 2035
Земјите кои предничат во електричната мобилност не го заслужија своето место здраво за готово. Со текот на годините, тие понудија финансиски стимулации како што се намалување на даноците и ослободувања за оние кои ќе изберат да купат електрични возила.
Во Франција, владата нуди еколошки бонус за да им помогне на граѓаните да купат автомобили што работат исклучиво на електрична енергија, водород или комбинација од двете, финансирајќи до 5.000 евра за поединци да се одлучат за зелена опција.
„Би рекол дека во 2022 година, повеќе од еден од секои двајца клиенти кои доаѓаат во нашата агенција директно се распрашувале за зелени автомобили: електрични, хибриди и plug-in хибридни електрични возила“, рече Кутурие за Euronews Next.
Транспортниот сектор е меѓу најголемите придонесувачи за емисиите на стакленички гасови во ЕУ. Затоа, Европската комисија ја објави забраната за продажба на сите автомобили со мотори со согорување до 2035 година за да го обезбеди нејзиниот напредок кон целта за 2050 година да биде климатски неутрален.
Понатамошниот раст на европската флота на електрични возила може да и помогне на ЕУ да ги исполни целите за намалување на емисиите и да обезбеди напредок кон нејзината цел за 2050 година да биде климатски неутрална.
КОЈА ЗЕМЈА ИМА КОЛКАВ ПРОЦЕНТ ЕВ?
Извештајот на ACEA не даде доволно податоци за да се спореди вкупниот број на електрични автомобили во Европската унија, меѓутоа, податоците од 2021 година од Европската мрежа за информации и набљудување на животната средина, можат да помогнат да се направи слика за индустријата.
Според нивните бројки, земјите со најголем процент на нови електрични автомобили се Норвешка (86 отсто), Исланд (64 отсто), Шведска (47 отсто), Данска (35 отсто) и Финска (32 отсто).
Оние со најмал процент беа: Кипар (0,8 отсто), Словачка (2,1 отсто), Чешка (3,3 отсто), Естонија (3,02 отсто) и Полска (3,2 отсто).
Европскиот блок има еден од најсилните пазари за електрични автомобили во светот, само втор по Кина, која исто така собори рекорди во 2022 година, удвојувајќи ја својата продажба во споредба со претходната година со 5,67 милиони продадени ЕВ и plug-in хибриди, кинескиот патнички автомобил соопшти Здружението.