„ОВА ЌЕ БИДЕ ДОЛГА КРИЗА“: Европа се подготвува за најлошото

Европската Унија се подготвува за долготраен енергетски притисок како последица на ескалацијата на конфликтот на Блискиот Исток, при што на маса се ставаат сите опции, од ослободување на дополнителни количини нафта од стратешките резерви, до можни мерки за рационализација на горивото. Пораката од Брисел е јасна: кризата нема да биде краткотрајна, а цените на енергијата ќе останат високи подолг период.

Комесарот за енергетика на ЕУ, Ден Јергенсен, во изјава за Financial Times предупредува дека блокот веќе се подготвува за најлоши сценарија. „Ова ќе биде долга криза… цените на енергијата ќе бидат повисоки многу долго време“, истакна тој, додавајќи дека за дел од критичните производи ситуацијата може дополнително да се влоши во наредните недели.

Тензиите дополнително се зголемија поради заканите за затворање на Ормутскиот теснец – еден од најважните светски транспортни коридори за нафта – како и нападите врз енергетската инфраструктура во Заливот. Овие случувања веќе предизвикаа нестабилност на глобалните пазари и нагло зголемување на цените, додека дел од индустриите, особено авиосообраќајот, изразуваат сериозна загриженост за снабдувањето со гориво.

Иако ЕУ во моментов не се соочува со непосреден недостиг на енергенси, Брисел активно изработува стратегии за справување со долгорочните ефекти од кризата. Според Јергенсен, целта е да се реагира навреме и да се обезбеди сигурност во снабдувањето, дури и ако тоа значи воведување мерки што досега не биле потребни.

„Подобро е да се биде подготвен отколку да се кае“, вели тој, потенцирајќи дека рационализација на горивото или ограничувања за одредени производи како дизел или авионско гориво засега не се активирани, но остануваат како опција доколку ситуацијата се влоши.

Во исто време, Европската Унија размислува и за дополнително користење на стратешките резерви на нафта. Минатиот месец земјите-членки учествуваа во најголемото ослободување на резерви досега, а нова интервенција не е исклучена. „Ние го сфаќаме ова многу сериозно и ќе дејствуваме кога и ако биде потребно“, нагласува Јергенсен.

Како дел од можните мерки, се разгледуваат и регулаторни прилагодувања, иако засега нема конкретни одлуки. Разликите во стандардите за авионско гориво меѓу ЕУ и САД, како и можноста за поголем увоз или измена на составот на горивата, се дел од опциите што се анализираат.

Сепак, европските власти засега остануваат внимателни и не најавуваат радикални промени во политиките, вклучително и во однос на увозот на руски течен природен гас. Наместо тоа, фокусот е ставен на диверзификација и соработка со партнери како САД, преку механизми на слободниот пазар.

Пораката од Брисел е дека кризата не е моментална, туку структурна и долгорочна – и токму затоа бара внимателно темпирани и пропорционални мерки.