Аналитика
Додека секојдневните трошоци за храна и пијалаци продолжуваат да растат, најновите податоци покажуваат необичен тренд, паралелно со поскапувањата, дел од услугите во угостителството стануваат поевтини. Оваа нерамнотежа сè појасно ја отсликува комплексната слика на инфлацијата, која не ги погодува сите сегменти на економијата подеднакво.
Според Државниот завод за статистика, цените на храната во угостителските објекти во март се повисоки за 6,7 проценти во споредба со истиот месец лани, додека алкохолните пијалаци бележат уште поголем раст од 6,9 проценти. Наспроти тоа, ноќевањата бележат значително намалување од 12,7 проценти, што укажува на различни притисоци во рамки на истиот сектор.
Податоците за првиот квартал ја потврдуваат оваа динамика. Во периодот јануари – март, цените на храната во угостителството се зголемени за 7,4 проценти, а алкохолните пијалаци за 8,4 проценти, додека услугите за сместување се поевтини за 12,6 проценти. Ова покажува дека трошоците за секојдневна потрошувачка растат, додека дел од туристичките услуги се обидуваат да останат конкурентни.
На месечно ниво, растот е умерен, но континуиран. Во март, цените на угостителските услуги се зголемени за 0,1 процент во однос на февруари, при што пораст е регистриран кај храната, додека кај пијалоците и ноќевањата не се забележани промени. На годишна основа, пак, вкупното зголемување во угостителството изнесува 2,4 проценти.
Пошироката слика на инфлацијата дополнително ја потврдува оваа тенденција. Индексот на трошоците на животот во март бележи раст од 4,9 проценти во однос на истиот период минатата година, додека цените на мало се повисоки за 3,4 проценти. Само во однос на претходниот месец, инфлацијата е зголемена за 0,7 проценти, што укажува на засилен ценовен притисок.
Најголемиот товар врз буџетите на граѓаните доаѓа од храната и пијалоците. Трошоците за храна и безалкохолни пијалаци се зголемени за 7,5 проценти на годишно ниво, додека алкохолот и тутунот бележат раст од 8,8 проценти. Значително зголемување има и кај рекреацијата, културата и опремата за домаќинство, додека транспортот бележи релативно понизок раст.
Во сегментот на малопродажбата, најизразен е растот кај индустриско-прехранбените и земјоделските производи, што дополнително го засилува притисокот врз основните трошоци на домаќинствата.
Овие бројки укажуваат дека инфлацијата и натаму останува клучен економски предизвик, но со сè поразлични ефекти по сектори. Додека трпезата станува поскапа, одредени услуги се обидуваат да го амортизираат ударот преку намалување на цените – тренд што може да продолжи да ја обликува економската слика и во наредните месеци.
(Фото: Unsplash)
