Аналитика
Претседателот на САД, Доналд Трамп, веројатно ќе ја ескалира војната со Иран, ризикувајќи „стагфлација од 1970-тите“ ако не оди според планот, изјави за CNBC познатиот економист и инвеститор Нуриел Рубини.
Во разговор со Керолин Рот од CNBC на форумот „Амброзети“ во Чернобио, Италија, во петокот, Рубини – најпознат по предвидувањето на глобалната финансиска криза од 2008 година – го отфрли ставот дека Трамп „очајно бара излез“ за да ја заврши војната. Пазарите во последниве денови изгледаа оптимистички во врска со потенцијалното решавање на конфликтот.
„Луѓето тврдат дека … неговите анкети се во пад, тој сака оваа војна да заврши затоа што ќе има штета за економијата, растот, инфлацијата и среднорочните избори“, рече тој, осврнувајќи се на конгресните избори во ноември. „Но, ако размислите за тоа, штетата е веќе направена. Ако има прекин на огнот под услови на Иран, тој ќе изгледа како губитник – неговиот кредибилитет е послаб, тој сигурно ќе ги изгуби изборите.“
„Мојот аргумент е дека, спротивно на интуицијата, тој ќе одлучи да ескалира“, рече Рубини за Трамп. „Тој ќе ескалира со преземање на островот Харг, продолжувајќи да бомбардира, со Израел, раководството на Иран и воените структури.“
Тој изложи сценарио каде „сè оди добро, можеби војната ќе трае малку подолго поради оваа ескалација, но тогаш може да има колапс на режимот.“
Ова би можело да значи дека цените на нафтата може да бидат повисоки на краток рок, но промената на режимот – на која Трамп се залагаше во Иран – би можела да донесе „ситуација што е подобра за светот во однос на геополитичката стабилност“, рече Рубини.
Но, тој предупреди на друг сценарио каде, откако Трамп ќе ескалира, „Иранците ќе можат да продолжат да го блокираат Хормуз или да ги напаѓаат нафтените постројки во Заливот, а потоа ќе завршите со стагфлација како во 1970-тите“.
„Мислам дека во овој момент тој ќе ескалира. Од негова гледна точка, вреди да се преземе тој ризик, со оглед на вредноста на опцијата за победа во војната“, рече тој.
Во четврток вечерта, Трамп рече дека ќе ја продолжи паузата за нападите врз енергетските постројки за уште 10 дена за да се овозможи преговори за мировен договор. Суспензијата сега ќе истече на 6 април, рече Трамп, додавајќи дека „разговорите се во тек и… тие одат многу добро“.
Промената дојде откако САД распоредија уште илјадници војници на Блискиот Исток.
Иако Рубини во петокот изјави дека неговото основно сценарио не е стагфлација или рецесија, туку забавување на економскиот раст, тој за CNBC изјави дека пазарите се премногу оптимисти во врска со желбата на Трамп брзо да ја заврши војната.
„Ако не заврши наскоро и имате ескалација, имате бинарна ситуација: ескалирате, победувате, а тоа е подобро за светот и за пазарот на долг рок“, рече тој.
„Но, ако ескалирате и не победите, завршувате со стагфлација како во 1970-тите. Значи, прашањето е дали пазарот го проценува ризикот од долга војна, со шок како во 1970-тите, а потоа и со стагфлаторна последица за светот. Тоа не е мојата основна линија, но веројатно е ризик од опашка што пазарите во моментов не го процениле целосно.“
Рубини забележа дека Nasdaq Composite се тргуваше околу територијата на корекција, додека приносите од обврзниците низ целиот свет брзо растеа. Но, додека притисокот на пазарот го принуди Трамп „во суштина да се повлече, да се двоуми“ во минатото, Рубини тврдеше дека сегашната ситуација може да биде поинаква.
„Проблемот е што ако се двоуми токму сега, го губи кредибилитетот. Ако ја изгуби војната… Сегашниот режим е на власт.. тој [тогаш] ќе ги изгуби… изборите“, изјави тој за CNBC.
„Затоа мислам дека во овој момент, единствената опција што ја има е да ескалира. Бидејќи ако ескалира, постои состојба во светот со одредена значајна веројатност дека… раководството [на Иран] ќе се сруши, а тој не се справува толку лошо на среднорочните избори.
„Ако престане сега, тогаш сигурно губи. Значи, во таа смисла, пазарната дисциплина е помал притисок за него, бидејќи мора да ги направи сите облози на можност од појава на голема криза “.
(Фото: Нуриел Рубини, Fronteiras do Pensamento, CC)
