Аналитика
Цената на нафтата повторно скокна по објавата на Иран дека Ормускиот теснец е „затворен“ и дека секој транзит низ водниот пат ќе се соочи со „строги мерки“. Цената на суровата нафта од типот Брент се искачи на 110 долари за барел по предупредувањето, што претставува второ највисоко ниво откако САД ја започнаа својата офанзива против Иран минатиот месец.
Иранската Исламска револуционерна гарда објави дека Ормутскиот теснец е затворен и дека секој транзит низ водниот пат ќе се соочи со „строги мерки“, според државните медиуми.
Додадено е дека превозот „до и од пристаништата на сојузниците и поддржувачите на израелско-американските непријатели“ е забранет преку кој било коридор или до која било дестинација.
Три контејнерски бродови од мешани националности беа принудени да се вратат назад по предупредувањата.
Преминот, низ кој минува една петтина од светската нафта и гас, остана во голема мера затворен од почетокот на непријателствата.
Ормускиот теснец е единствениот премин од Персискиот Залив до отворениот океан, што го прави клучна точка за нафтената индустрија. Околу 20 проценти од светскиот гас и нафта се испорачуваат преку водниот пат, а континуираните ирански закани се покажаа како многу штетни за глобалната трговија.
Неколку танкери веќе беа нападнати од иранските сили околу теснецот, а бродскиот сообраќај беше доведен до практично застој поради заканата од напади.
Доналд Трамп во четврток изјави дека повторно ќе го продолжи рокот за Иран повторно да го отвори водниот пат или да се соочи со уништување на своите енергетски постројки, откако Техеран претходно го отфрли предлогот на САД од 15 точки за прекин на борбите. Американскиот претседател наводно размислува да испрати уште 10.000 војници на Блискиот Исток, објави „Волстрит џурнал“.
Суровата нафта Брент се смета за глобален репер за цената на нафтата, и покрај тоа што производот потекнува од Северното Море, а не од Заливот. Покачувањата и падовите на нејзината цена во голема мера ја одразуваат понудата и побарувачката за нафта ширум светот, што ја прави клучен индикатор за притисоците врз глобалната трговија.
Неодамнешниот врв од 112 долари за барел во петокот беше само малку под 119 долари забележани во текот на првата година од руската инвазија на Украина. Природниот гас, исто така, нагло порасна, но не се приближи до нивоата забележани во овој период.
Според извештаите, преговорите за мировен договор започнаа да ја намалуваат цената на суровата нафта од типот Брент претходно во текот на неделата, паѓајќи на 99 долари за барел во текот на викендот. Но, најновата ескалација сега ги разби надежите дека падот ќе биде одржлив.
Цената на обете стоки има големо влијание врз трошоците за живот во светот особено преку влијанието врз цените на енергијата и горивата. Експертите предупредуваат дека цените на храната би можеле да почнат да растат, бидејќи трошоците за транспорт растат низ целиот свет.
Иранските комуникации до поморските власти на Обединетите нации и искуството со бродовите што транзитираат низ теснецот укажуваат на создавање нешто слично на „наплатна рампа“. Бродовите мора да влезат во иранските води и да бидат проверени од страна на Корпусот на Исламската револуционерна гарда на Иран. Најмалку два брода платиле за премин.
Сообраќајот низ теснецот е намален за 90% од почетокот на војната во Иран, што доведе до зголемување на глобалните цени на нафтата и предизвикување алармантен недостиг кај азиските земји што ја добиваат својата нафта од земјите од Персискиот Залив преку теснецот.
(Фото: ирански воени чамци во Ормудскиот теснец, Tasnim News Agency, CC BY 4.0)
