ЕВРОПА ПОВЛЕКУВА КОЧНИЦА на трговијата со САД

Европската Унија испрати јасен политички сигнал до Вашингтон, откако Европскиот парламент во вторникот одлучи да ја суспендира ратификацијата на клучниот трговски договор со Соединетите Американски Држави. Одлуката доаѓа во чувствителен момент за трансатлантските односи, засенети од новите закани на американскиот претседател Доналд Трамп за воведување царини поврзани со прашањето за Гренланд.

Според повеќе политички лидери во Стразбур, меѓу кои конзервативците, социјалдемократите и либералите, постои широк консензус договорот постигнат минатата година меѓу Брисел и Вашингтон да се стави „на пауза“. Лидерката на социјалдемократите во Европскиот парламент, Ираче Гарса Перез, изјави дека ваквиот чекор е неопходен одговор на зголемените притисоци и неизвесноста што доаѓаат од Белата куќа.

Одложувањето не значи поништување на договорот, кој беше договорен во јули по месеци тензични преговори и воведување американски царини од 15 проценти за одредени европски производи. Сепак, со суспендирањето на ратификацијата, Европскиот парламент сака да испрати силна порака дека заканите кон земјите-членки нема да останат без последици. Пратениците сметаат дека ваквиот потег директно ќе влијае врз американските компании, кои во голема мера зависат од пристапот до европскиот пазар.

Претседателката на центристичката група „Обновување“, Валери Хејер, оцени дека станува збор за „исклучително моќна алатка“, нагласувајќи дека малку американски бизниси би биле подготвени да се откажат од европскиот пазар од повеќе од 440 милиони потрошувачи.

Во меѓувреме, европските лидери јавно ги заоструваат своите пораки. Францускиот претседател Емануел Макрон изјави дека Европската Унија „не треба да се двоуми“ да ги активира механизмите против економска принуда доколку заканите за нови царини се реализираат. Тој особено предупреди дека поврзувањето на трговијата со прашањето за Гренланд претставува опасен преседан меѓу долгогодишни сојузници.

Слична позиција зазеде и претседателката на Европската комисија, Урсула фон дер Лајен, која вети „цврст, обединет и пропорционален“ одговор од страна на ЕУ. Таа потсети дека Трамп минатата година се согласил да не воведува дополнителни царини за земјите-членки и нагласи дека договорите, особено меѓу партнери, мора да се почитуваат. „Кога пријателите се ракуваат, тоа значи нешто“, порача фон дер Лајен.

Заканите на Трамп, кои вклучуваат можни царини за шест земји од ЕУ, меѓу кои Франција и Германија, поради несогласувањето со неговите барања околу Гренланд, дополнително ја зголемија напнатоста. Европските лидери најавија вонреден самит во Брисел, каде ќе се разгледуваат можните чекори, вклучително и активирање на пакет одмазднички царини во вредност од 93 милијарди евра.

Иако тој пакет беше привремено суспендиран за да се избегне целосна трговска војна, одлуката на Европскиот парламент јасно покажува дека ЕУ е подготвена да возврати доколку притисоците од Вашингтон продолжат. Во време на зголемена геополитичка неизвесност, Брисел се обидува да постави црвени линии и да ја заштити својата економска и политичка позиција на глобалната сцена.

(Фото: Unsplash)