Аналитика
САД ги повикуваат земјите од Групата седум (Г7) да „го следат нивниот пример“ во намалувањето на зависноста од критични минерали од Кина, во време кога Г7 одржува состанок во Вашингтон. Овој потег ја нагласува стратешката вознемиреност на Америка по ова прашање.
Се очекува секретарот за финансии на САД, Скот Бесент, да ги повика земјите од Групата седум и другите да ги засилат своите напори за намалување на зависноста од критични минерали од Кина кога ќе биде домаќин на десетина високи финансиски претставници во понеделник (по американско време), објави Ројтерс, цитирајќи висок американски функционер.
Состанокот на Г7 започна со вечера во недела навечер, а Соединетите Американски Држави ги поканија Австралија и Индија денес да се приклучат на состанокот на министрите за финансии на Г7 во Вашингтон, фокусиран на критичните минерали, изјави американскиот министер за финансии Скот Бесент. Тој рече дека се поканети и неколку други земји, без да ги именува.
Критичните минерали се метали како што се литиумот и ретките земји што се користат во батерии, ветерни турбини, полупроводници и оружје. За Г7, тие станаа жив ризик во синџирот на снабдување, бидејќи Кина цврсто го држи рафинирањето.
Јапонија сигнализираше дека ќе го однесе прашањето во Вашингтон по најновите извозни потези на Пекинг. Министерката за финансии Сацуки Катајама рече дека е „многу загрижена“ и предупреди дека „користењето на монополските позиции преку непазарни средства како стратешко оружје е неприфатливо“. Кина оваа недела објави забрана за извоз на производи со двојна употреба – стоки што можат да имаат цивилна и воена употреба – до јапонската војска, додека Волстрит џурнал објави ограничувања на некои испораки на ретки земји до јапонски компании.
Бесент во петокот изјави за Ројтерс дека инсистирал на посебен состанок за ова прашање уште од самитот на лидерите на Г7 во Канада во јуни, каде што одржа презентација за ретките земјини елементи пред собраните шефови на држави од Г7 и ЕУ.
Лидерите се согласија за акционен план на самитот за да ги обезбедат своите синџири на снабдување и да ги зајакнат своите економии, но Бесент е фрустриран поради недостатокот на итност што ја покажаа присутните, според Ројтерс.
Другите членки на Г7, за разлика од САД, покажуваат помала итност за намалување на надворешните испораки, претпочитајќи претпазлив пристап базиран на подготвеноста на синџирот на снабдување и инвестициските реалности, наместо агресивен стратешки притисок.
Во својот извештај, Ројтерс го цитираше неименуваниот американски функционер како бара од другите земји да го следат неговиот пример. „Подготвени сме да дејствуваме со оние кои чувствуваат слично ниво на итност... а други можат да се приклучат кога ќе сфатат колку е сериозно ова“.
Последниот состанок на Г7 следи по објавата од 1 ноември, која откри вкупно 26 нови инвестиции и партнерства во рамките на таканаречената Алијанса за производство на критични минерали за обезбедување на синџири на снабдување со критични минерали.
Кина доминира во синџирот на снабдување со критични минерали, рафинирајќи помеѓу 47-87 проценти од бакар, литиум, кобалт, графит и ретки земни метали, објави Ројтерс, повикувајќи се на Меѓународната агенција за енергија. Овие материјали снабдуваат сè, од опрема за обновлива енергија до одбранбена технологија.
Г7 – САД, Велика Британија, Јапонија, Франција, Германија, Италија и Канада, плус Европската Унија – минатиот јуни се согласија за акционен план за обезбедување на критични синџири за снабдување со минерали. Состанокот во Вашингтон ги доближува министерствата за финансии до одлуки што можат да ги обликуваат инвестициите.
Бесент рече дека не е сигурен дали Индија ја прифатила поканата. Тој зборуваше по обиколката на инженерската лабораторија на производителот на кампери и чамци „Винебаго индустрис“ во близина на Минеаполис.
Но, менувањето на синџирите на снабдување е бавно, а новите рудници и погони за преработка може да потраат со години за да се дозволат и изградат. Стратешките резерви исто така може да го промашат својот таргет ако побарувачката се промени побрзо отколку што владите можат да купат и распоредат резерви.
Бесент рече дека Кина сè уште ги исполнува обврските за купување американска соја и испорака на критични минерали до американските фирми. Состанокот во Вашингтон е закажан за 12 јануари.
(Фото: неформални разговори, самит Г7, Канада, UK Prime Minister, Flickr)
