Аналитика
Три години по најголемата железничка несреќа во Грција, во која загинаа 57 лица, денес почнува долгоочекуваното судење.Триесет и шест лица се соочуваат со обвиненија, а повеќе од 350 сведоци треба да бидат сослушани на судењето што започна во централниот град Лариса, во близина на местото каде што се судрија товарен и патнички воз на 28 февруари 2023 година.
Меѓу оние што ќе сведочат се преживеани и членови на семејствата на жртвите, од кои некои се верува дека изгореле до смрт откако го преживеале првичниот судир. Повеќето од загинатите биле студенти кои се враќале од Солун кон Атина, по продолжен викенд поминат со семејствата дома.
Катастрофата се случи ноќта на 28 февруари 2023 година, кога патнички воз што сообраќал од Атина до Солун, со многу студенти, се судрил челно со товарен воз во клисурата Темби во централна Грција. Ударот предизвикал огромна огнена топка што ги зафатила предните вагони, при што веднаш загинале неколку патници, додека останките на некои жртви никогаш не биле пронајдени.
Како што јавува Катимерини, членови на синдикати, студентски здруженија, политички и општествени организации, како и обични граѓани се собраа на протест пред местото на одржување на настанот, истакнувајќи транспаренти со кои повикуваат на правда и побезбеден транспорт.
Пред почетокот на судењето, Павлос Асланидис, чиј 26-годишен син, Димитрис, почина во катастрофата, и кој го предводи Здружението на семејствата на жртвите, им рече на новинарите: „Ова судење започнува со големо доцнење… она што го сакаме е примерна казна за одговорните“.
Меѓу обвинетите се и раководителот на станицата на должност во ноќта на несреќата, други железнички службеници и двајца италијански поранешни вработени во матичната компанија на возовите, Феровие дело Стато.
Истрагата покажала дека двата воза се движеле по истата пруга повеќе од 10 минути без да се активира аларм. Катастрофата ја разоткри лошата состојба на безбедносните системи на грчката железничка мрежа – и покрај грантовите од ЕУ за нивна модернизација и повторените предупредувања од синдикатите.
Меѓу обвинетите се Василиос Самарас, раководителот на дежурната станица кој беше уапсен еден ден по судирот, и двајца други раководители на станици кои ги напуштиле своите работни места пред крајот на нивната смена.
Тие се обвинети за извршување „дела опасни за безбедноста на железничкиот сообраќај… што резултирале со смрт на голем број луѓе и сериозни телесни повреди на голем број луѓе“, според обвинението што го виде агенцијата Франс-прес.
Менаџери и вработени во Организацијата на железници на Грција (OSE), операторот на железничката мрежа, исто така се судат, како и двајца високи функционери на Министерството за транспорт и двајца италијански раководители од Хеленик Трејн, подружница на Феровие дело Стато.
Ниту еден политички функционер нема да биде на обвинителната клупа, што поттикнува негодување во време кога конзервативната влада на грчкиот премиер, Киријакос Мицотакис, веќе е жестоко критикувана за она што нашироко се смета за катастрофално справување со катастрофата.
Се очекува судењето да трае неколку години. Триесет и тројца од обвинетите се соочуваат со кривични обвиненија и ризикуваат затворски казни до доживотен затвор. Ниту еден од обвинетите во моментов не е во затвор, иако некои отслужиле време во притвор.
Шефот на Канцеларијата на европскиот јавен обвинител, Лаура Ковеси, рече дека судирот можел да се избегне доколку сигналниот систем бил модернизиран на време со средства од ЕУ.
Железничките работници организираат 24-часовен штрајк во понеделник во она што нивниот синдикат го нарече „чин на колективно сеќавање, протест и демократска будност“.
Поради бројот на учесници, судењето беше преместено во предавална на Универзитетот во Тесалија во Лариса.
Катастрофата предизвика широко распространет гнев во земјата кој никогаш не стивнува. Десетици илјади луѓе се придружија на протестите низ целата земја за да ја одбележат третата годишнина од несреќата минатиот месец.
Грчката опозиција и граѓанското општество обвинуваат дека функционерите ги штитат одговорните. Двајца поранешни членови на владата се под истрага, но ниту еден не се појавил пред суд. Вредни докази беа изгубени и кога, само неколку дена по судирот, булдожер го срамни со земја местото.
Владата на Нова демократија, негирајќи какво било кривично дело, вети дека ќе спроведе правда и вети целосна реконструкција на железниците во земјата до 2027 година.
(Фото: Грчки железници, Falk2 – Own work, CC BY-SA 4.0)
