Аналитика
Ескалирачката војна во Персискиот Залив брзо се развива од регионална безбедносна криза во глобален туристички шок, нарушувајќи ги мрежите на летови, намалувајќи ја побарувачката на посетители и загрозувајќи десетици милијарди долари приходи од патувања низ повеќе континенти.
Она што започна како воена конфронтација брзо го расцепи еден од најважните светски авијациски коридори. Блискиот Исток, дом на големи транзитни центри што ги поврзуваат Европа, Азија и Африка, доживеа широко распространети затворања на воздушниот простор и оперативни прекини, предизвикувајќи го она што аналитичарите од индустријата го опишуваат како еден од најзначајните прекини во глобалната патничка поврзаност во последните години.
ПОВЕЌЕ ОД 600 МИЛИОНИ ДОЛАРИ ЗАГУБИ ДНЕВНО
На 11 март, Светскиот совет за патувања и туризам (WTTC) соопшти дека проценува дека „ескалацијата на конфликтот во Иран веќе влијае на секторот за патувања и туризам низ Блискиот Исток со најмалку 600 милиони долари (USD) дневно загуби во трошоците на меѓународните посетители“. Оваа бројка се базира на прогнозата за Блискиот Исток пред конфликтот за 2026 година на Светскиот совет за патувања и туризам (WTTC), која предвидуваше 178 милијарди евра потрошувачка на меѓународните посетители низ целиот регион оваа година.
Изворот дополнително истакна дека 14% од „глобалниот меѓународен транзитен сообраќај“ се случува на Блискиот Исток, а 5% од сите глобални меѓународни пристигнувања се во регионот.
Прогнозите покажуваат дека влезниот туризам би можел да падне за 11% до 27% во 2026 година, менувајќи ги претходните очекувања за силен постпандемиски раст. Во монетарна смисла, тоа би можело да се претвори во загуби до 40 милијарди евра од трошоците за посетители само оваа година, бидејќи „патувањата се практично на чекање“ низ клучните дестинации.
Хотелите и одморалиштата низ Заливот веќе ги чувствуваат ефектите. На некои пазари, стапките на откажувања драматично се зголемија, додека светски познатите туристички центри кои обично привлекуваат милиони посетители доживуваат нагло намалување на пешачкиот сообраќај. Ненадејниот пад одразува не само логистички нарушувања, туку и нагло влошување на перцепциите за безбедноста низ целиот регион.
Повеќе од 12.000 летови беа откажани само во раните фази од конфликтот, при што десетици илјади патници беа блокирани низ целиот свет додека авиокомпаниите брзаа да ги пренасочат авионите или целосно да ги суспендираат операциите. Како што се интензивираше конфликтот, клучните центри како Дубаи, Доха и Абу Даби – критични за глобалното патување на долги релации – работеа со намален капацитет или повремено затворени, прекинувајќи ги виталните врски меѓу континентите.
СУСПЕНДИРАНИ ЛЕТОВИ, ПОСКАПИ АВИОБИЛЕТИ, АЕРОДРОМИ – ЦЕЛИ НА НАПАДИ
Авиокомпаниите одговорија со суспендирање на рути, продолжување на откажувањата и пренасочување на летовите околу зоната на конфликт, значително зголемувајќи го времето на патување и оперативните трошоци. Влијанието се прошири далеку надвор од регионот, влијаејќи на рутите меѓу Европа и Азија и принудувајќи ги превозниците да ги редизајнираат глобалните патеки на летови речиси преку ноќ.
Проценките варираат во однос на тоа колку патници се заглавени или биле заглавени како резултат на тоа. Бројките за вторите се движат од стотици илјади до над еден милион.
Последиците не се ограничени само на Блискиот Исток. Југоисточна Азија – еден од најбрзо растечките туристички региони во светот – се појавува како голема индиректна жртва на конфликтот.
Регионот во голема мера зависи од центрите во Заливот како транзитни точки за патување на долги релации, особено помеѓу Европа и Азија. Со прекинот на овие центри, авиокомпаниите беа принудени да ги пренасочат летовите, зголемувајќи ги трошоците и намалувајќи го капацитетот.
Цените на авионските билети веќе растат, а некои цени на билетите за долги релации се зголемија за околу 15% и се очекува да се искачат дополнително ако конфликтот продолжи. Владите и авиокомпаниите разгледуваат итни мерки за одржување на операциите, вклучително и даночни олеснувања за гориво за авиони и ревидирани распореди на летови.
Скалата на нарушувањата ја нагласува централната улога на Блискиот Исток во глобалната патничка инфраструктура. Регионот сочинува околу 14% од глобалниот меѓународен транзитен сообраќај, што значи дека нарушувањата таму неизбежно се брануваат низ целиот воздухопловен систем.
Како резултат на тоа, моменталната криза влијае не само на побарувачката за туризам, туку и на основните механизми на глобалната мобилност. Подолгите рути, поголемата потрошувачка на гориво и намалената поврзаност ги зголемуваат трошоците и за авиокомпаниите и за патниците, а воедно ја комплицираат логистиката за товарни и деловни патувања.
ЈУГОИСТОЧНА АЗИЈА СООЧЕНА СО КРИЗА НА ТУРИЗМОТ
Војната во Иран ја загрозува туристичката индустрија во Југоисточна Азија, бидејќи прекините во летовите низ клучните транзитни центри на Блискиот Исток ги спречуваат европските посетители да стигнат до регионот.
Економиите зависни од туризмот се подготвуваат за загуби. Во Тајланд, Министерството за туризам стравува од загуба од 596.000 посетители и 40,9 милијарди бати (1,29 милијарди долари) приходи ако конфликтот се одолговлекува повеќе од осум недели.
Провинцијата Фанга веќе забележа остар пад на европските пристигнувања и проценува загуби на речиси 1,7 милијарди бати (52,3 милиони американски долари), според нејзиното хотелско здружение, објави Бангкок пост.
Конфликтот сериозно ги наруши операциите на авиокомпаниите, особено летовите од Европа кои се потпираат на врски преку центри во Заливот како што се Дубаи, Абу Даби и Доха во Катар. Цените на авионските билети на долгите релации, особено летовите кон Европа, се зголемија за речиси 100%, изјави претседателот на Советот за туризам на Тајланд, Чаи Арунанондчаи, цитиран од „Нејшн Тајланд“.
Во Индонезија, службениците за имиграција на Бали изјавија дека најмалку 40 летови до главните транзитни центри на Блискиот Исток се откажани од 8 март, а најмалку 11.600 туристи не можеле да стигнат до островот.
Кампањата „Посетете ја Малезија за 2026 година“ може да ги промаши своите цели поради тензиите на Блискиот Исток, според малезиската берзанска компанија TA Securities.
Требаше да се постигнат 47 милиони меѓународни пристигнувања и 329 милијарди РМ приходи од туризам за годината.
Истражувачката куќа соопшти дека иако посетителите од Блискиот Исток сочинуваат само околу 0,4% од пристигнувањата, прекините во воздушниот простор и транзитните центри во регионот би можеле да ги намалат пристигнувањата од Европа и други пазари на долги релации со голема потрошувачка.
Туристичката индустрија во Виетнам се соочува со нови предизвици, бидејќи растечките цени на горивата ги зголемуваат цените на авионските билети и оперативните трошоци.
Војната, исто така, ги зголемува трошоците за гориво, директно влијаејќи на повисоките авионски билети и патни трошоци. Цените на авионското гориво скокнаа заедно со суровата нафта, а авиокомпаниите ги префрлаат зголемените трошоци на потрошувачите преку повисоки цени на билетите и дополнителни трошоци.
Во исто време, патниците активно ги менуваат своите планови. Европските туристи, особено, сè повеќе ги избегнуваат дестинациите во источниот Медитеран и Заливот, избирајќи наместо тоа перципирани побезбедни алтернативи како што се Шпанија, Португалија и други делови од Западна Европа.
Оваа прераспределба на побарувачката почнува да ги преобликува глобалните туристички текови, при што некои дестинации имаат корист од пренасочените патници дури и додека други се соочуваат со стрмен пад.
Аналитичарите од индустријата предупредуваат дека ако конфликтот продолжи, штетата би можела да се прошири и по 2026 година, потенцијално попречувајќи го кревкото закрепнување на глобалниот туристички сектор по години нарушувања поврзани со пандемијата.
Она што е веќе јасно е дека војната во Персискиот Залив ја разоткри ранливоста на глобалниот туризам на геополитички шокови.
(Фото: Дубаи Марина, kishjar, CC)
