Аналитика
Астрономите идентификуваа планета составена од стопена лава, што укажува на постоење на сосема нова категорија течни планети.
Далечниот свет, познат како L98-59d, е околу 1,6 пати поголем од Земјата и орбитира околу мала црвена ѕвезда оддалечена 35 светлосни години. Астрономите првично мислеа дека планетата можеби крие длабок океан од течна вода, но најновата анализа сугерира дека може да биде фундаментално различна од сè што е видено досега, објави Гардиан.
„Целата работа навистина е во кашеста, стопена состојба“, рече д-р Харисон Николс, астрофизичар на Универзитетот во Оксфорд. „Таа е како меласа. Веројатно е дека и јадрото на оваа планета би било стопено.“
Површинските температури би достигнале пламен од 1.900°C (3.500°F), големи бранови веројатно ќе се тркалаат преку океанот од магма предизвикани од плимните сили на соседните планети, а би имало сеприсутна смрдеа на расипано јајце благодарение на атмосферата богата со водород сулфид. Целокупните услови не се сметаат за поволни за домување на живот.
„Ако постојат вонземјани таму кои би можеле да живеат во лава, тоа би било неверојатно, но не мислам дека е веројатно дека е погодна за живеење“, рече Николс. „Убаво е да се ужива во туѓоста на самата планета.“
Планетите надвор од нашиот Сончев систем се премногу далечни за фотографирање или досегнување со роботски вселенски летала, а до неодамна астрономите можеа да прават само груби проценки за големината, густината и температурата на овие далечни светови со следење на нивните силуети додека минуваа пред нивната ѕвезда-домаќин. Вселенскиот телескоп Џејмс Веб, сепак, е доволно моќен за да ја мери ѕвездената светлина филтрирана низ атмосферата на планетата за да даде отчитување за тоа кои гасови се присутни.
Претходно, ваквите набљудувања открија дека L98-59d има атмосфера богата со сулфур која се чинеше во спротивност со тоа што е или карпест или воден свет – двете конвенционални категории во кои обично би спаѓала планета со нејзина големина. Ниту едната не би била способна да одржува сулфурна атмосфера во текот на речиси 5 милијарди години постоење на планетата.
Користејќи напредни компјутерски симулации, најновото истражување ја реконструираше историјата на планетата од кратко време по нејзиното раѓање до денес. Ова сугерираше дека L98-59d има глобален магматски океан што се протега илјадници километри под нејзината површина – и евентуално стопено јадро.
„Вистински можете да ја објасните оваа планета само ако има овој длабок магматски океан во неа“, рече Николс. „Магматскиот океан ефикасно ги складира гасовите и ги чува гасовите заштитени од физички процеси што инаку би ги отстраниле.“
Наодите, кои имплицираат дека стопените планети може да бидат доста чести, сугерираат дека астрономите можеби треба да бидат повнимателни во означувањето на егзопланетите како потенцијално погодни за живеење.
„Некои планети во таканаречената зона погодна за живеење можеби воопшто не се многу погодни за живеење, тие може да бидат овие стопени планети“, рече Николс. „Иако оваа стопена планета е малку веројатно да поддржува живот, таа го одразува широкиот диверзитет на световите што постојат надвор од Сончевиот систем. Потоа може да се запрашаме, кои други видови планети чекаат да бидат откриени?“
Д-р Џо Барстоу, планетарен научник на Отворениот универзитет, која беше вклучена во набљудувањата на L98-59d со телескопот Џејмс Веб, рече дека најновата работа дава веродостојно објаснување.
„Разговаравме за тоа дека е можно да станува збор за егзопланета што личи на Јупитеровата месечина Ио, со многу вулкани предизвикани од плимно загревање“, рече таа. „Оваа работа сугерира дека може да биде уште поекстремна.“
(Фото: НАСА, визуализација)
