Аналитика
Само неколку часа откако Јапонија симболично го направи најважниот чекор кон враќање на нуклеарната енергија, процесот беше ненадејно стопиран. Најголемата нуклеарна централа во светот, Кашивазаки-Карива, повторно беше исклучена речиси веднаш по рестартирањето на еден од нејзините реактори, потсетувајќи колку кревка останува јапонската нуклеарна ренесанса повеќе од една деценија по катастрофата во Фукушима.
Операторот Tokyo Electric Power Company Holdings (ТЕПКО) соопшти дека операциите биле прекинати откако за време на проверките по рестартирањето бил откриен дефект во електричната опрема и помошните системи. Алармот се активирал додека траеле процедурите за стартување, по што реакторот бил безбедно исклучен. Компанијата нагласи дека немало истекување на радијација, ниту какво било влијание врз околните заедници, и дека единицата останува во стабилна состојба.
Прекинот дојде само еден ден по рестартирањето на реакторот, кој беше првпат повторно активиран откако Јапонија ги затвори сите нуклеарни централи по земјотресот и цунамито во 2011 година, што доведоа до топење на реакторите во централата Fukushima Daiichi. Рестартирањето се сметаше за клучен момент во стратегијата на земјата за стабилизирање на снабдувањето со електрична енергија и намалување на зависноста од увоз на течен природен гас и јаглен.
Нуклеарната централа Kashiwazaki-Kariwa, лоцирана околу 220 километри северозападно од Токио, располага со седум реактори и вкупен капацитет од околу 8,2 гигавати, што ја прави најголема во светот според потенцијалното производство. Рестартираниот реактор можеше да обезбеди доволно електрична енергија за повеќе од еден милион домаќинства во метрополитенската област на Токио.
Сепак, централата со години беше предмет на одложувања поради безбедносни пропусти, долготрајни регулаторни проверки и силен отпор од локалните власти и населението. И покрај обемните реконструкции и инспекции спроведени по Фукушима, рестартирањето останува политички и општествено чувствително прашање, особено во префектурата Ниигата, каде што јавноста е длабоко поделена.
Анкетите покажуваат дека околу 60 проценти од локалните жители се против повторното активирање на реакторите, додека нешто помалку од 40 проценти го поддржуваат процесот. Противниците предупредуваат дека централата се наоѓа во сеизмички активна зона и потсетуваат на силниот земјотрес што го погоди регионот во 2007 година. Во последните недели, неколку илјади луѓе учествуваа во протести и петиции против рестартирањето, барајќи поголеми безбедносни гаранции.
Јапонската влада, од друга страна, го забрзува враќањето на нуклеарната енергија како дел од пошироката стратегија за енергетска сигурност и исполнување на целта за јаглеродна неутралност до 2050 година. Пред катастрофата во 2011 година, нуклеарната енергија обезбедуваше речиси 30 проценти од електричната енергија во земјата, со планови тој удел да се зголеми на 50 проценти.
Од 2015 година наваму, Јапонија постепено рестартираше дел од своите реактори, но Кашивазаки-Карива е првата централа под управување на ТЕПКО што се обиде да го обнови производството. Компанијата соопшти дека ја истражува причината за последниот дефект и дека засега не може да прецизира кога реакторот повторно ќе биде пуштен во функција.
Инцидентот уште еднаш ја нагласува тенката линија меѓу енергетските потреби на Јапонија и длабоките трауми од минатото, во момент кога секој технички проблем повторно ги отвора старите прашања за безбедноста, довербата и цената на нуклеарната енергија.
(Фото: Wikimedia Commons, IAEA Imagebank, Creative Commons Attribution 2.0)
