Аналитика
Додека Украина ја одбележува четвртата годишнина од руската инвазија, финансискиот фронт доби нова, јасна рамка: Одборот на директори на Меѓународниот монетарен фонд одобри четиригодишен продолжен финансиски аранжман од 8,1 милијарда долари, а околу 1,5 милијарди долари треба да бидат исплатени веднаш.
Украинската премиерка Јулија Свириденко соопшти дека првата транша се очекува „во блиска иднина“ и дека средствата ќе одат за покривање на буџетскиот дефицит и одржување на макрофинансиската стабилност, во услови кога државата мора истовремено да финансира јавни услуги и да се справува со последиците од војната.
Во ММФ оценуваат дека новиот аранжман е дел од поширок меѓународен пакет за поддршка од 136,5 милијарди долари и треба да помогне да се „одржи економската стабилност и јавната потрошувачка“, а воедно да продолжат структурните реформи. Програмата ја заменува претходната ММФ-рамка од 15,5 милијарди долари одобрена во 2023 година.
Управната директорка на ММФ, Кристалина Георгиева, порача дека целта е да се адресира притисокот врз платниот биланс и да се зајакнат изгледите за закрепнување по војната, при што посочи дека украинските институции, и покрај огромните шокови, успеале да ја задржат макроекономската и финансиската стабилност и да придвижат дел од критичните реформи. Во фокусот остануваат мерките против корупцијата, справувањето со избегнувањето и затајувањето данок, реформирањето на енергетските пазари и јакнењето на финансиската инфраструктура.
Свириденко ја опиша програмата како „сидро“ за целокупната меѓународна поддршка и особено ја врза со европскиот пакет од 90 милијарди евра – план на ЕУ за значајна финансиска помош за 2026 и 2027 година, за кој Советот на ЕУ веќе соопшти дека е дел од договорената рамка за поддршка на Украина.
ММФ нагласува дека ризиците остануваат високи и дека ќе има редовни квартални проверки на напредокот, а програмата може да се „преуреди“ доколку дојде до успешни мировни преговори и се променат основните економски претпоставки.
Со ова, Киев добива не само свежа ликвидност, туку и политичко-економска рамка што најчесто ја отвора вратата и за други донатори: кога ММФ стои зад програмата, останатите партнери полесно ги врзуваат своите пакети за истите цели – стабилен буџет, предвидлива политика и реформи што треба да ја подготват земјата за периодот по војната и за европскиот пат.
(Фото: Unsplash)
