На самиот почеток, дозволете да се извиниме што не се обративме до Вас со нашите анализи во изминатите три месеци поради повеќе значајни настани. Имено, времето на пандемијата им даде на доста клиенти простор да се одлучат на соработката со нас, па оттука, ќе ја искористиме уште еднаш и оваа прилика да подвлечеме дека по само 6 месеци активна соработка со нашиот меѓународен брокер Interactive Brokers LLC., веќе сме избрани како соработници за инвестициски совети од 37 клиенти, резиденти на Р.Македонија, чија вкупна куповна моќ надмина 1 милион евра уплатени средства кон Interactive Brokers LLC со overnight и intraday margin достапен на располагање за нашите клиенти.
Озбилните пари со себе повлекуваат и озбилен пристап во постапките и не внесе во поозбилни аналитички процеси како би обезбедиле приноси за нашите клиенти на начини и техники кои не се толку познати за нашата средина (користење на фјучрс договори, опциски договори, левереџирани ЕТФ-и, процедури за управување со ризик со користење на ризик навигатори и мерење на перформанси на фиктивни портфолија).
Секако, надополнето со самите настани на глобалните пазари, неверојатните стимулативни пакети на Централните банки низ светот и фискалните мерки на економски помоќните влади создадоа настани на светскиве берзи кои не се искусени ниту забележани до сега. Токму поради тоа, моравме целата енергија и внимание да ги посветиме на следење и препорачување на инвестициски активности кои според фундаментите на инвестирањето во хартии од вредност како и поаѓајки од едноставната логика на вреднување и проектирање на некаква инвестиција беа често предизвикувани и контрирани од самите пазари.
Во овие три месеци, се соочивме со неверојатната моќ на најзначајните централни банки во светот (FED, ECB, RBC, BoA, BoJ, BoC) и нивниот капацитет да ги изместaт логичките вредности со само една постака – неограниченото печатење на пари. Таквата постапка, која во сите економски книги се смета како огромна инфлаторна спирала која може да создаде опасни последици кон вредностите на домашните валути како и девалвирање на нивните економии се покажа дека без проблем може да биде апсорбирана од нивните берзи.
Имено, според една анализа направена во измината недела покажува дека големината на стимулативните мерки на Американската монетарна и фискална администрација се во 90% корелација со промената во вредноста на пазарната капитализација на нивните берзи. Со други зборови, парите испечатени за поддршка на стопанството во суштина завршија на берзите со неверојатен скок во бројот на мали клиенти кои се вклучиле на пазарите на капитал и пари.
На овој начин, парите кои Амерканската администрација ги испечати и алоцира во вид на стимулативни чекови за своите граѓани, беа искористени од истите тие граѓани како подлога за зголемување на нивните инвестиции во хартии од вредност а не во реална потрошувачка кај локалното кафе, бар, бербер или бутик. Се претпостaвува дека претераното слободно време, ниските брокерски трошоци како и стравот дека се пропушта инвестициска прилика (FOMO = Fear Of Missing Out) ги однесоа цените на акциите од бездна до нови врвови во само 50 дена (ниту една криза не препознава рецесија во форма на латинската буква V со толку нагол агол на пад и на раст на цените на акциите како и на приносот на обврзниците).
Ваквата логика не е толку истакната на европските берзи, можеби пред се поради фактот дека ЕСВ беше многу поодмерена во своите одлуки и активности, иако најавените мерки не се нималку наивни – 700 милијарди веќе одобрени и третина од тие веќе потрошени + 650 милијарди ново одобрени со последната одлука на советот на ЕСВ од 4-ти Јуни 2020-та година.
Во случајот на европа дополнително отскокнуваат и Одлуките на Германската влада за стимулативен пакет од 1.3 трилиони евра во својата економија (што претставува 50% од бруто домашниот производ на Германија -апсолутен глобален рекордер според вредноста на подршката во соодносот со БДП) како и таа на Европската комисија за издавање на заедничка обврзница на сите земји членки (околу 650 милијарди вредна обврзница со позитивна каматна стапка – нешто како мелем за уши за пензиските фондови кои се гладни за диверзификација на своите портфолија со евро деноминирани обврзници од ААА ранг и со позитивен предзнак пред стапката на принос) која треба да се издаде во следниот период и ќе се користи делумно за давање на грантови на најпогодените земји и делумно за кредитно поддржување на најтешко погодените земји.
Сите овие мерки се очекува дека ќе ги размрдаат и европските берзи земајќи во предвид дека европските индекси во моментов се на рекордно забележана негативна разлика во однос на американските индекси мерено уште од 2008-2011 кога се случува големата финансиска криза и европската должничка криза.
Што се однесува до самите пазари и настаните околу истите, покажуваат дека пребродуваме една од најтешките кризи чие место е меѓу најзначајните настани во историјата. Табелата подоле покажува дека во времиња кога економското опкружување е прилично нејасно, капиталот има тенденција да се концентрира кон одредена инвестиција која ја смета за претерано добра и таквата концентрација создава т.н. “меури” кои неизбежно пукаат и прават уште поголеми пореметувања по пазарите.
Ваквата психологија кон пазарите, најчесто предизвикана од претходно споменатиот FOMO и надополнета од TINA – Тhere is no Alternative (немањето на добра алтернатива) ги натера денешните инвеститори да создадат 5 корпорации чија пазарна вредност надминува 1 трилион долари ПО КОРПОРАЦИЈА (FAMANG = Facebook со пазарна капитализација од 668 милијарди $, Amazon со пазарна капитализација од 1 трилион и 336 милијарди $, Microsoft со пазарна капитализација од 1 трилион и 503 милијарди $, Apple со пазарна капитализација од 1 трилион и 565 милијарди $, Netflix со пазарна капитализација од 201 милијардa $, Google со пазарна капитализација од 1 трилион $).


Да бидат работите уште поневеројатни, истите овие 5 корпорации веќе сочинуваат 22% од тежината на најголемиот индекс во Америја – S&P500 и нивната збирна пазарна капитализација е еднаква на збирната пазарна капитализација на следните 24 корпорации од истиот индекс во кои спаѓаат симболите на корпоративна америка (Disney, Coca Cola, JP Morgan Chase, Bank Of America, Walmart, Procter and Gamble, Johnson & Johnson, Boeing, Bershire Hathaway, Visa, MasterCard, Nike, Exxon Mobile, NVIDIA и уште 10тина други).
Токму од тие причини, препорачуваме да активно го следите индексот на имплицираната волатилност познат како VIX или попопуларен како “индексот на стравот”. Виксот (кој како вредност искажува веројатност на осцилација на индексот S&P500 во следните 30 дена) секогаш ќе Ви ги издаде моментите кога немирот навлегува по пазарите и кога се очекува дека пазарите влегуваат во нестабилни води.
А токму ваквата концентрација на капитал во една шака фирми, надополнето со претежно вложување во фирми кои котираат на NASDAQ (индексот завчера проби 10.200 поени што е нова историски највисока вредност), новиот бран на КОВИД-19 заболени поради олеснителните мерки на движење, лошите најави за претседателските избори во САД во ноември 2020 година и изчезнатите добивки за 2020 година кај фирмите (а се поверојатно и за 2021-ва година) само уште повеќе ја потхранува тезата дека следи многу волатилно лето!