Аналитика
Франција и другите земји кои се подготвени ќе воспостават одбранбена мисија за повторно отворање на Ормускиот теснец откако нападите на Иран сериозно влијаеја на снабдувањето со енергија, објави францускиот претседател Емануел Макрон во понеделник за време на посетата на Источниот Медитеран.
„Воспоставуваме чисто одбранбена мисија со европски и неевропски држави“, рече Макрон, додавајќи дека мисијата ќе ги придружува контејнерските бродови и танкерите за повторно отворање на Ормускиот теснец.
Објавата беше дадена заедно со кипарскиот претседател Никос Христодулидес и грчкиот премиер Киријакос Мицотакис на Кипар.
Ескалацијата на конфликтот со Иран ја таргетираше една од најважните светски рути за глобални испораки на нафта и гас и ги прекина испораките на енергија, со што цените на нафтата се искачија над 100 долари за барел во текот на викендот.
Иран минатата недела предупреди дека ќе „запали секој брод“ што ќе се обиде да помине низ теснецот.
Еден извор запознаен со дискусиите од минатата недела изјави за Еурактив дека земјите од Заливот бараат од ЕУ дополнителна поморска поддршка во Ормускиот теснец.
ЕУ веќе има две мисии за обезбедување на поморските патишта во Индискиот Океан и Црвеното Море – Аталанта и Аспидес. Франција изјави дека ќе придонесе за Аспидес со две дополнителни фрегати.
Но, грчкиот премиер Мицотакис ги повика Европејците да ги здружат силите и да ја зајакнат операцијата. „Треба да ја покажеме нашата европска солидарност“, рече тој.
Изјавата дојде откако Европската комисија и Советот разговараа за понатамошно прилагодување и подобрување на двете операции, по размената со земјите од Блискиот Исток за војната во Иран.
Тројцата шефови на држави, исто така, ја поздравија нивната соработка во заштитата на Никозија од напади од Иран.
Грција беше првата земја што испрати четири борбени авиони Ф-16 и една фрегата во Кипар минатата недела. Но, наскоро следеа и други престолнини на ЕУ, а Франција, Италија, Шпанија и Холандија се обврзаа на понатамошна поддршка.
Христодулидес, сепак, го повика блокот да ги засили своите напори.
„ЕУ мора поактивно и покохерентно да се вклучи во поширокиот регион како дел од интегриран пристап“, рече тој.
Нападите врз Кипар ја вратија клаузулата за заемна помош на ЕУ – член 42.7 – на дневен ред, а дипломатите и технократите во Брисел сега дебатираат како да ја операционализираат. За Мицотакис, заедничките напори за заштита на Кипар покажуваат дека клаузулата е веќе активирана „во пракса“. Но, Никозија сè уште не го активирала механизмот.
Средбата на тројцата лидери на Кипар се совпадна со испраќањето на шест борбени авиони Ф-16 од страна на Турција во турскиот окупиран дел од Кипар. Турција и Грција имаат поморски спорови, а распоредувањето на воена помош од Грција околу Кипар ја разбесни Анкара, предизвикувајќи стравувања од понатамошни регионални тензии.
(Фото: архива, European Union)
