Аналитика
Федерален судија во САД го отвори патот за илјадници американски компании да добијат поврат на милијарди долари платени царини, откако Врховниот суд минатиот месец ги поништи спорните мерки воведени од администрацијата на Доналд Трамп.
Американскиот суд за меѓународна трговија во средата им наложи на царинските и граничните власти да започнат со враќање на средствата за давачките што беа наметнати минатата година врз основа на Законот за меѓународни економски овластувања во вонредни состојби (IEEPA).
„Сите евидентирани увозници чии записи подлежеа на давачки според IEEPA имаат право на бенефиции од одлуката на Врховниот суд“, напиша судијата Ричард Итон во својата одлука.
Иако судот го расчисти правниот пат за враќање на средствата, сè уште не е јасно како точно ќе се одвива процесот на исплата. Одлуката претставува удар за Трамп, кој веќе презеде чекори да ги замени поништените царини со нови увозни давачки и изрази незадоволство од можноста државата да мора да ги враќа парите на компаниите.
Пресудата формално се однесува на случај покренат од компанијата за филтрација „Атмус Филтрејшн“ од Тенеси, но судијата Итон посочи дека токму тој ќе ги разгледува и сите други тужби поврзани со враќањето на средствата.
Во меѓувреме, американскиот министер за финансии Скот Бесент најави дека САД „веројатно“ ќе воведат нова глобална царина од 15 проценти, повисока од досегашните 10 проценти, со цел да ги замени царините што Врховниот суд ги поништи. Изјавата доаѓа по неколку спротивставени пораки од претседателот Доналд Трамп за идната царинска политика.
Според податоците на администрацијата, преку царините воведени според IEEPA биле собрани околу 130 милијарди долари од царини за стоки увезени во САД.
Повеќе компании веќе поднесоа тужби барајќи целосен поврат на средствата, меѓу кои и глобалната транспортна и поштенска компанија „Федекс“. Се очекува бројот на барања дополнително да расте во наредниот период.
Белата куќа засега не одговори на барањата за коментар за одлуката на судот.
Одлуката беше поздравена од деловната заедница. Ден Ентони од коалицијата на мали бизниси „Ние ги плаќаме царините“, формирана со цел да се бара враќање на средствата, ја нарече пресудата „победа“ за американските компании.
„Американските мали бизниси чекаа доволно долго. Целосен, брз и автоматски процес на враќање на парите е она што им се должи на овие компании“, изјави Ентони.
И покрај одлуката, остануваат отворени прашањата за тоа како ќе изгледа идната политика на САД за увозни давачки.
Минатиот април Трамп објави нов пакет царини, наречен „Ден на ослободувањето“, насочен кон десетици земји, со стапки кои почнуваа од 10 проценти и во некои случаи достигнуваа до 50 проценти. Овие мерки поттикнаа серија трговски преговори, при што многу земји се обидоа да обезбедат пониски царини во замена за инвестиции или други економски отстапки.
Врховниот суд на САД минатиот месец ги поништи овие мерки, како и некои претходни царини воведени за стоки од Мексико, Канада и Кина, оценувајќи дека администрацијата неправилно се повикала на вонредни економски овластувања.
(Фото: Unsplash)
